Hoe een testament familieruzies kan voorkomen
Een overlijden is al zwaar genoeg. Maar als daarna ook nog ruzie uitbreekt over de erfenis, maakt dat het rouwproces nóg moeilijker. Toch overkomt het veel families. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer een kwart van de Nederlanders aangeeft dat er binnen de familie ruzie is geweest over een erfenis.
Hoe komt dat? Vaak door onuitgesproken verwachtingen, oude familiedynamieken en onduidelijke afspraken. Niet door kwade wil, maar door een gebrek aan voorbereiding.
Wat gebeurt er als je niets regelt?
Stel: je overlijdt zonder testament en je hebt een partner en kinderen. Dan geldt de wettelijke verdeling. Je partner wordt eigenaar van de hele nalatenschap. Je kinderen krijgen een vordering in geld, maar die kunnen ze pas opeisen als je partner ook overlijdt, failliet gaat of in een schuldsanering terechtkomt. Dat klinkt netjes geregeld, maar het is niet altijd wat jij of je familie voor ogen had.
Heb je geen partner en geen kinderen? Dan erven je ouders en broers of zussen. Zijn die er ook niet meer, dan komen je grootouders aan de beurt, en als een grootouder al is overleden, treden diens kinderen (ooms en tantes) in diens plaats. Zijn ook die er niet meer, dan komen hun kinderen (neven en nichten van de erflater) aan de beurt. Zijn er ook geen erfgenamen in die groep, dan komen de overgrootouders en hun afstammelingen aan de beurt. Niets regelen is dus ook een keuze, maar niet altijd de meest harmonieuze.
Wat kun je wél regelen?
Met een testament leg je zelf vast wie wat krijgt. Handig als je specifieke wensen hebt die afwijken van de standaard. Een paar mogelijkheden:
Benoem een executeur. Dit is iemand die de nalatenschap praktisch afwikkelt: schulden betalen, goederen beheren, verdeling regelen. Je kiest zelf wie dat doet. Soms is een familielid logisch, maar een onafhankelijke derde kan juist ruzie voorkomen als de verhoudingen gevoelig liggen.
Leg legaten vast. Wil je dat een specifiek sieraad, je bedrijf of de woning naar een bepaald persoon gaat? Schrijf het op. Discussies achteraf over maar mij was toch beloofd dat… verdwijnen als sneeuw voor de zon.
Bescherm je partner, zeker in een samengesteld gezin. Heb je kinderen uit een eerdere relatie? Dan is maatwerk echt nodig. Met een langstlevendetestament zorg je dat je partner goed beschermd is, terwijl je ook rekening houdt met kinderen uit eerdere relaties. Zonder goede afspraken kunnen die belangen flink botsen.
Let op: kinderen hebben altijd recht op hun legitieme portie. Dat is de helft van hun wettelijk erfdeel, uitgedrukt in geld. Zelfs als je ze onterft, kunnen ze dat deel opeisen. Goed om te weten als je nadenkt over hoe je de verdeling wilt regelen.
Praat er ook gewoon over.
Een testament opstellen is stap één. Maar het gesprek met je familie voeren, is minstens zo waardevol. Vertel wat je hebt geregeld en waarom. Dat voorkomt verrassingen op het slechtste moment.
Vraag je je af hoe dit voor jouw situatie werkt? We denken graag met je mee. Neem gerust contact op met ons kantoor voor een vrijblijvend gesprek.