Erfenis regelen: hoe jij je vermogen zelf kunt sturen

Vraag je je af wat er met jouw vermogen gebeurt als je er niet meer bent? Of wil je juist nu al iets doorgeven aan je kinderen of kleinkinderen? Dan is het slim om te weten welke opties je hebt. Er valt meer te regelen dan de meeste mensen denken.

Zonder testament regelt de wet het voor je

Overlijdt iemand zonder testament, dan geldt het wettelijk erfrecht. De langstlevende partner krijgt dan alle bezittingen en schulden. Kinderen krijgen een vordering op die partner, maar kunnen dat geld pas opeisen bij bijvoorbeeld overlijden of faillissement van de langstlevende. Dat klinkt netjes geregeld, maar het past niet altijd bij wat jij wilt.

Met een testament bij de notaris stuur je zelf. Je wijst erfgenamen aan, legt legaten vast of voegt een uitsluitingsclausule toe. Handig als je wilt dat een erfenis privévermogen blijft bij een eventuele scheiding van je kind.

Erfbelasting: vrijstellingen lopen sterk uiteen

Erfgenamen betalen erfbelasting over het bedrag dat de vrijstelling overschrijdt. Die vrijstelling verschilt sterk per relatie. Partners hebben de hoogste vrijstelling van € 828.035 (2026). Kinderen en kleinkinderen hebben elk een vrijstelling van € 26.230, maar betalen niet hetzelfde tarief: kinderen betalen 10% over de eerste schijf en 20% over het meerdere daarvan, kleinkinderen betalen 18% en 36%. Voor overige erfgenamen, zoals broers en zussen, is de vrijstelling beperkt tot € 2.769 en het tarief 30% tot 40%.

Stel: je hebt een woning, spaargeld en een lijfrente. De Belastingdienst kijkt naar de waarde op de overlijdensdatum, inclusief de WOZ-waarde van de woning. Dat kan flink oplopen. Goed om daar tijdig bij stil te staan.

Schenken bij leven: vermogen gespreid overdragen

Wil je niet wachten tot je overlijden? Schenken bij leven is een goede manier om vermogen over te dragen. Elk jaar mag je belastingvrij € 6.908 schenken aan je kinderen (2026). Voor kleinkinderen geldt een aparte, lagere vrijstelling van € 2.769. Door dat jaar na jaar te doen, bouw je een flinke overdracht op zonder dat er schenkbelasting bij komt kijken.

Er bestaat ook een eenmalige verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar. Die bedraagt € 33.129 en is eenmalig per kind te gebruiken. Je mag dit bedrag vrij besteden. Een aparte vrijstelling voor een woning bestaat niet meer; de zogeheten jubelton is per 2024 afgeschaft.

Let op de 180-dagenregeling. Schenkingen die je doet binnen 180 dagen voor je overlijden tellen mee bij de nalatenschap voor de erfbelasting. Vroeg beginnen loont dus.

Schenken op papier: geld houden, toch overdragen

Heb je geen liquide middelen om weg te geven, maar wel vermogen? Dan is schenken op papier een optie. Je erkent een schuld aan je kind, maar houdt het geld zelf. Fiscaal is dit toegestaan, mits je de schuld vastlegt in een notariële akte en jaarlijks minimaal 6% rente betaalt over het geschonken bedrag. Het voordeel? Je bouwt de nalatenschap af zonder je spaargeld aan te spreken.

We denken graag met je mee

Erfenis en vermogensoverdracht raken aan civiel recht, belastingen en persoonlijke wensen. Dat vraagt om een aanpak die bij jouw situatie past. Neem gerust contact op voor een gesprek zonder verplichtingen. We kijken samen naar wat voor jou het meest verstandig is.