Zelf pensioen opbouwen: hoe eerder je begint, hoe beter

Steeds meer mensen moeten zelf pensioen opbouwen — als zzp’er, als ondernemer, of gewoon omdat de AOW en een mager werkgeverspensioen samen niet genoeg zijn. Het goede nieuws: je hebt één groot voordeel in handen, en dat is tijd. Door het effect van rente-op-rente groeit geld dat je vroeg opzijzet veel harder dan geld dat je pas later inlegt. Op deze pagina lees je waarom op tijd beginnen zo belangrijk is, hoeveel je ongeveer opzij zou zetten, en met welke routes je het slim aanpakt. Onafhankelijk uitgelegd, vanuit ’t Gooi.

Waarom zelf pensioen opbouwen?

De AOW is een basis, geen volledig inkomen. Heb je geen of een beperkt werkgeverspensioen, dan ontstaat er een gat tussen wat je later nodig hebt en wat je opbouwt. Zzp’ers en ondernemers staan er helemaal zelf voor. Niets doen is dan eigenlijk ook een keuze — alleen een dure. Wil je weten hoe groot jouw tekort is? Reken je pensioengat uit.

Begin op tijd: het effect van rente-op-rente

Dit is het belangrijkste van deze pagina. Bij opbouw voor de lange termijn werkt rente-op-rente (ook wel samengestelde groei): rendement dat je in een jaar maakt, gaat het jaar daarna zélf ook weer meegroeien. Hoe langer je geld kan groeien, hoe sterker dat effect. Daarom telt elk jaar dat je eerder begint dubbel — niet omdat je meer inlegt, maar omdat je geld langer de tijd krijgt.

Een voorbeeld ter illustratie (geen voorspelling): leg je dertig jaar lang elke maand een vast bedrag in, dan is je eigen inleg overzichtelijk — maar door rente-op-rente kan het eindbedrag daar flink bovenuit komen. Begin je tien jaar later, dan mis je juist de eerste jaren, en dat zijn de jaren waarin de groei het langst kan doorwerken. Hetzelfde maandbedrag levert dan een merkbaar lager resultaat op. Beleggen kent risico’s; je kunt (een deel van) je inleg verliezen, en rendement uit het verleden is geen garantie. De boodschap blijft: wachten kost je het kostbaarste dat je hebt — tijd.

Hoeveel moet je opzijzetten?

Er is geen vast bedrag dat voor iedereen klopt — het hangt af van je doel, je leeftijd en wat je al hebt. Maar twee dingen helpen: begin met een bedrag dat je vol kunt houden, en verhoog het als je inkomen groeit. Juist omdat tijd zo zwaar weegt, is een klein maandbedrag dat je vroeg start vaak waardevoller dan een groot bedrag dat je laat begint. Een vuistregel om mee te starten:

• Zorg eerst voor een buffer (3–6 maanden vaste lasten) op een spaarrekening.
• Bepaal je doel: welk inkomen wil je later, en wanneer wil je kunnen stoppen?
• Begin met een vast maandbedrag binnen je jaarruimte en automatiseer het — wat je niet ziet, geef je niet uit.
• Herijk jaarlijks en verhoog mee met je inkomen.

Hoe bouw je zelf pensioen op? De routes

• Lijfrente — fiscaal vriendelijk opbouwen binnen je jaarruimte, sparend of beleggend.
• Banksparen of beleggen — zekerheid versus rendementskans.
• Pensioenbeleggen — beleggen voor de lange termijn, waar rente-op-rente het hardst werkt. Beleggen kent risico’s; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
• Extra aflossen op je hypotheek — lagere lasten later, dus een kleiner benodigd inkomen.

Het fiscale voordeel: je jaarruimte

Bouw je op via een lijfrente, banksparen of pensioenbeleggen, dan is je inleg binnen je jaarruimte aftrekbaar in box 1 — je krijgt dus een deel terug van de Belastingdienst. Bereken eerst hoeveel ruimte je hebt op jaarruimte berekenen. Voor ondernemers valt die ruimte vaak fors uit; zie ook vermogen opbouwen als zzp’er en, met een bv, pensioen opbouwen als dga.

Zelf pensioen opbouwen begint met advies

De grootste fout is wachten tot “later”. Maar welke route en welk bedrag bij jou passen, hangt af van je hele plaatje — inkomen, doelen, risico en wat je al hebt. Ik breng dat in kaart en kies samen met jou de aanpak die past, onafhankelijk en met een vast aanspreekpunt. Hoe eerder we beginnen, hoe meer je aan die tijd hebt. Meer over die werkwijze: financiële planning.

Plan een vrijblijvend gesprek of bel 035-2031966.

Geschreven door Thijs Bouvy, eigenaar en financieel adviseur bij Bouvy Advies in Naarden. Bouvy Advies adviseert en bemiddelt onder AFM-vergunning 12046005 en is aangesloten bij het Kifid. Laatst bijgewerkt: juni 2026.