Jaarruimte berekenen: hoeveel mag je fiscaal vriendelijk inleggen?

Wil je je jaarruimte berekenen, dan wil je eigenlijk één ding weten: hoeveel mag ik dit jaar belastingvrij opzijzetten voor later? Je jaarruimte is de ruimte die de Belastingdienst je geeft om fiscaal vriendelijk pensioen op te bouwen — bijvoorbeeld via een lijfrente, banksparen of pensioenbeleggen. Op deze pagina lees je wat jaarruimte precies is, hoe je het zelf berekent (met een rekenvoorbeeld), wat reserveringsruimte en factor A zijn, en wat je vervolgens met die ruimte kunt doen. Onafhankelijk uitgelegd, vanuit ’t Gooi.

Wat is jaarruimte?

Jaarruimte is het bedrag dat je in een jaar fiscaal vriendelijk mag inleggen voor je oudedag. Bouw je minder pensioen op dan de fiscus als “normaal” beschouwt — bijvoorbeeld omdat je zzp’er bent of geen volledige werkgeversregeling hebt — dan heb je jaarruimte. Wat je binnen die ruimte inlegt in een lijfrente, banksparen of pensioenbeleggen, mag je aftrekken in box 1. Je betaalt er nu dus geen belasting over; dat gebeurt pas als het later wordt uitgekeerd, vaak tegen een lager tarief.

Jaarruimte berekenen: de formule

De jaarruimte is sinds de Wet toekomst pensioenen maximaal 30% van je premiegrondslag. Je premiegrondslag is je inkomen (uit het vorige jaar) min een wettelijke drempel, de AOW-franchise. Van die 30% gaat vervolgens af wat je elders al aan pensioen opbouwt — dat wordt berekend via factor A (je pensioenaangroei, die op je UPO en op mijnpensioenoverzicht.nl staat).

• Neem je inkomen van vorig jaar.
• Trek de AOW-franchise eraf → dit is je premiegrondslag.
• Neem maximaal 30% van die premiegrondslag.
• Trek je pensioenopbouw eraf (via factor A) en eventuele andere dotaties.
• Wat overblijft, is je jaarruimte: het bedrag dat je aftrekbaar mag inleggen.

De exacte AOW-franchise en de factoren wijzigen elk jaar. Reken daarom met de officiële rekenhulp jaarruimte van de Belastingdienst voor het juiste jaar, of laat ik het samen met je doen.

Rekenvoorbeeld

Stel: je premiegrondslag (inkomen min AOW-franchise) is € 40.000. 30% daarvan is € 12.000. Je bouwt via je werk nog een beetje pensioen op; via factor A blijkt dat goed te zijn voor zo’n € 2.000 aan “al opgebouwde” ruimte. Je jaarruimte is dan grofweg € 12.000 − € 2.000 = € 10.000 dat je dit jaar aftrekbaar mag inleggen. Voor een zzp’er zonder werkgeverspensioen valt die ruimte vaak een stuk hoger uit.

Wat is reserveringsruimte?

Heb je je jaarruimte in eerdere jaren niet (volledig) benut? Dan kun je die alsnog inhalen via de reserveringsruimte. Je mag een aantal jaren terugkijken en de ongebruikte ruimte van die jaren — tot een wettelijk maximum — alsnog gebruiken. Dat is handig als je nu een goed jaar hebt of een bedrag vrij hebt (bijvoorbeeld uit winst of een erfenis) en je opbouw wilt inhalen. Ook hiervoor geldt: de bedragen en termijnen wijzigen, dus reken met de actuele regels.

Wat is factor A?

Factor A is je pensioenaangroei over een jaar: hoeveel pensioen je in dat jaar hebt opgebouwd via een werkgever of regeling. Je vindt factor A op je Uniform Pensioenoverzicht (UPO) en op mijnpensioenoverzicht.nl. In de jaarruimteberekening wordt factor A gebruikt om te bepalen hoeveel ruimte je al hebt benut — hoe meer je elders opbouwt, hoe kleiner je jaarruimte.

Jaarruimte en je pensioengat

Jaarruimte en pensioengat horen bij elkaar. Een pensioengat laat zien hoeveel je tekortkomt; je jaarruimte laat zien hoeveel je fiscaal vriendelijk mag inleggen om dat gat te dichten. Eerst je gat in beeld, dan je ruimte benutten — in die volgorde werkt het het beste.

Wat doe je met je jaarruimte?

De ruimte zelf is geen product — je benut ‘m door in te leggen in een van deze routes:

• Lijfrente — fiscaal vriendelijk opbouwen, sparend of beleggend.
• Banksparen of beleggen — zekerheid versus rendementskans.
• Pensioenbeleggen — beleggen voor de lange termijn. Beleggen kent risico’s; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Hulp bij je jaarruimte — het begint met advies

Je jaarruimte berekenen is rekenwerk; bepalen wat je er vervolgens slim mee doet, is advies. Ik breng je hele plaatje in kaart — inkomen, opbouw, doelen en risico — en kies samen met jou de route die past. Onafhankelijk, met een breed serviceproviderpakket, vanuit Naarden in ’t Gooi. Meer over die werkwijze lees je op de pagina financiële planning.

Plan een vrijblijvend gesprek of bel 035-2031966.

Geschreven door Thijs Bouvy, eigenaar en financieel adviseur bij Bouvy Advies in Naarden. Bouvy Advies adviseert en bemiddelt onder AFM-vergunning 12046005 en is aangesloten bij het Kifid. Laatst bijgewerkt: juni 2026.