Met je stenen je pensioen aanvullen? Zo gebruik je de overwaarde van je huis
Je huis is bijna afgelost en flink meer waard geworden, maar je maandelijkse pensioeninkomen valt tegen. Vermogensrijk, kasarm. Er zijn drie manieren om dat vermogen om te zetten in extra inkomen, zonder te verhuizen.
Kort: zit je overwaarde vast in je woning terwijl je pensioeninkomen achterblijft, dan zijn er drie routes om er toch bij te kunnen: je hypotheek verhogen (bedrag ineens, wel inkomenstoets), een krediethypotheek (flexibel opnemen zoals een doorlopend krediet) of een opeethypotheek/verzilverhypotheek (geen maandlasten, de rente loopt mee met de schuld, aflossing pas bij verkoop of overlijden). Bij die laatste route toetst de geldverstrekker veel minder zwaar op inkomen en vooral op je leeftijd (doorgaans vanaf 55 tot 60 jaar) en je woningwaarde. Elke route heeft gevolgen voor je schuld, je toeslagen en je nalatenschap, dus reken dit altijd door voordat je kiest.
Drie routes om je overwaarde te gebruiken
1. Hypotheek verhogen
De meest directe route: je verhoogt je bestaande hypotheek of sluit een tweede hypotheek af naast je huidige lening, en ontvangt een bedrag ineens. Handig als je af en toe een groter bedrag nodig hebt. De geldverstrekker toetst hierbij gewoon je inkomen, en bij een laag pensioeninkomen kan dat een drempel zijn. De rente is bovendien alleen fiscaal aftrekbaar als het geld naar de eigen woning gaat, niet als aanvulling op je pensioeninkomen.
2. Krediethypotheek
Werkt als een doorlopend krediet met je woning als onderpand: je spreekt een maximumbedrag af en neemt op wat je nodig hebt, met rente alleen over het opgenomen bedrag. Voordeel is de flexibiliteit, je kunt opnemen, aflossen en weer opnemen. Nadeel: de verleiding om meer op te nemen dan nodig is groot, waardoor je overwaarde sneller slinkt dan gepland.
3. Opeethypotheek of verzilverhypotheek
De meest pensioengerichte oplossing. Je ontvangt maandelijks een bedrag, een bedrag ineens, of een combinatie, zonder maandelijkse rente of aflossing te betalen: de rente wordt bij de schuld opgeteld. De lening los je pas af bij verkoop van de woning of bij overlijden. Geschikt als je veel overwaarde hebt maar een laag pensioeninkomen, waardoor een gewone hypotheekverhoging niet haalbaar is.
Waar aanbieders naar kijken bij een opeethypotheek
Bij deze route weegt je inkomen veel minder zwaar dan bij een reguliere hypotheek. De aanbieder kijkt vooral naar twee dingen:
- Je leeftijd. De meeste aanbieders hanteren een minimumleeftijd, vaak rond de 55 of 60 jaar. Hoe ouder je bent, hoe meer je doorgaans kunt opnemen, omdat de verwachte resterende looptijd korter is.
- De waarde van je woning. Je kunt nooit de volledige waarde opnemen; aanbieders houden een buffer aan zodat de schuld inclusief opgelopen rente onder de verwachte verkoopwaarde blijft.
Twee gevolgen die je vaak pas later voelt
Je nalatenschap. Bij vormen waar de rente wordt bijgeschreven, groeit de schuld door en blijft er minder over voor je erfgenamen. Geen bezwaar als jij vindt dat je geld bedoeld is om nu van te leven, maar wel een gesprek dat je het beste vooraf met je kinderen voert.
Toeslagen en box 3. Geld dat je opneemt en op je rekening laat staan, telt mee als vermogen en kan invloed hebben op inkomensafhankelijke regelingen zoals de zorgtoeslag, en op je vermogen in box 3. Geef je het geld direct uit, bijvoorbeeld aan een verbouwing, dan speelt dit minder. Laat je het staan als buffer, dan is het iets om vooraf in je berekening mee te nemen.
Welke route past bij jouw situatie?
Elke route heeft voor- en nadelen: je schuld groeit, of je nalatenschap wordt kleiner. Wij rekenen onafhankelijk voor wat elke optie jou concreet oplevert en kost, en vergelijken de aanbieders. Op onze pagina over de opeethypotheek staat de volledige vergelijking tussen de vormen.
Plan een vrijblijvend gesprekVeelgestelde vragen over overwaarde en je pensioen
Vanaf welke leeftijd kan ik mijn overwaarde gebruiken als pensioenaanvulling? +
Voor een opeethypotheek of verzilverhypotheek hanteren de meeste aanbieders een minimumleeftijd rond de 55 tot 60 jaar. Voor het verhogen van je bestaande hypotheek geldt geen aparte leeftijdsgrens, maar wel een gewone inkomenstoets.
Moet ik verhuizen om mijn overwaarde te kunnen gebruiken? +
Nee. Bij alle drie de routes in dit artikel blijf je in je eigen woning wonen. Alleen bij verkoop-en-terughuur, een vierde en minder gangbare route, geef je het eigendom van je woning op.
Wat gebeurt er met de schuld van een opeethypotheek als ik overlijd? +
De woning wordt dan meestal verkocht en de schuld wordt afgelost uit de opbrengst. Wat overblijft, gaat naar je erfgenamen. Veel aanbieders werken met een restschuldgarantie, waardoor je erfgenamen nooit een tekort hoeven bij te leggen, maar controleer dit per product.
Heeft het opnemen van overwaarde gevolgen voor mijn toeslagen? +
Opgenomen geld dat je laat staan telt mee als vermogen en kan invloed hebben op inkomensafhankelijke regelingen zoals de zorgtoeslag, en op je box 3-heffing. Geef je het geld direct uit, dan speelt dit minder. Dit hangt af van je totale vermogen, dus laat dit vooraf doorrekenen.
Is mijn overwaarde gebruiken voor mijn pensioen altijd verstandig? +
Niet per definitie. Soms is een gewone aflossingsvrije hypotheek, verhuizen naar een kleinere woning, of het aanspreken van ander vermogen voordeliger. Wij vergelijken de opties eerst onafhankelijk, voordat we iets aanraden.