Verzekeren als Nederlander in het buitenland

Je zorgverzekering: het hangt aan wonen én werken

Dit is het belangrijkste en het meest misbegrepen onderdeel. De Nederlandse zorgverzekeringsplicht is gekoppeld aan de Wet langdurige zorg (Wlz). Je bent Wlz-verzekerd — en dus verplicht een Nederlandse zorgverzekering te hebben — als je in Nederland woont, óf in Nederland werkt en hier loonbelasting betaalt. Zodra dat niet meer geldt, verandert alles. Er zijn vier situaties.

1. Je woont in het buitenland, maar werkt in Nederland

Je blijft verzekeringsplichtig voor de Zorgverzekeringswet en hóódt je Nederlandse zorgverzekering. De zorg in je woonland regel je met het verdragsformulier S1: daarmee schrijf je je in bij een zorgverzekeraar in je woonland, terwijl je gewoon je Nederlandse premie betaalt. Let op: ga je een substantieel deel (vanaf ongeveer een kwart) van je werk in je woonland doen, bijvoorbeeld thuiswerken, dan kan je sociale verzekering naar dat land verschuiven. De Sociale Verzekeringsbank beoordeelt dat.

2. Je woont én werkt in het buitenland

Dan ben je meestal niet langer in Nederland verzekerd. Je schrijft je uit bij de gemeente en zegt je Nederlandse zorgverzekering op, meestal per verhuisdatum. Je kunt de Nederlandse basisverzekering in dat geval niet vrijwillig aanhouden — je verzekert je in je nieuwe woonland.

3. Je bent gepensioneerd met alleen een Nederlands pensioen

Woon je in een verdragsland en ontvang je uitsluitend een Nederlands (wettelijk) pensioen of een uitkering, zonder werk of eigen bedrijf in je woonland, dan regel je je zorg verplicht via het CAK. Je betaalt dan een verdragsbijdrage — een soort zorgpremie waarvan de hoogte afhangt van je inkomen en je woonland, meestal automatisch ingehouden op je pensioen. Je krijgt van het CAK een S1-formulier voor je woonland en een EHIC voor zorg tijdens verblijf in Nederland en andere verdragslanden.

4. Je woont in een niet-verdragsland

Dan heeft Nederland geen afspraken gemaakt over je medische zorg en vervalt het recht op zorg op Nederlandse kosten. Je sluit zelf een particuliere of internationale zorgverzekering af.

Verdragsland of niet?

Of je recht houdt op zorg via een verdrag, hangt af van je woonland. Nederland heeft afspraken met een vaste groep landen.

De verdragsregeling voor gepensioneerden (het CAK-spoor) geldt alleen binnen de EU/EER, Zwitserland en het VK.

Aansprakelijkheid: wereldwijd gedekt, maar mét een Nederlands adres

Een Nederlandse aansprakelijkheidsverzekering (AVP) heeft doorgaans werelddekking — je bent overal ter wereld verzekerd. De adder onder het gras zit in de voorwaarde daarachter: je moet wel in Nederland wónen, en een verblijf in het buitenland moet tijdelijk zijn.

Ga je op vakantie of een half jaar naar het buitenland, dan zit je goed. Maar emigreer je, dan vervalt de dekking: de meeste polissen stoppen kort nadat je je Nederlandse woonplaats opgeeft. En vanuit het buitenland een nieuwe Nederlandse AVP afsluiten kan meestal niet — die verzekeringen zijn bedoeld voor mensen die in Nederland wonen. Woon je permanent over de grens, dan verzeker je je aansprakelijkheid lokaal of via een internationale polis.

De precieze termijn (hoelang je in het buitenland mag verblijven, en de uitlooptermijn na emigratie) verschilt per verzekeraar — vaak rond de twaalf maanden, maar controleer je eigen polisvoorwaarden.

Een tweede huis in het buitenland

Heb je een vakantiewoning in het buitenland, dan dekt je gewone Nederlandse inboedel- en opstalverzekering die meestal niet. Je hebt twee opties: een gespecialiseerde Nederlandse polis voor tweede woningen, of een lokale verzekering in het land zelf.

Waar je op moet letten:

• In sommige landen is een woon- of aansprakelijkheidsverzekering wettelijk verplicht — in Frankrijk bijvoorbeeld controleert de notaris dat.
• Let op verhuur- en leegstandclausules: verhuur je het huis, of staat het lang leeg, dan gelden vaak beperkingen.
• Check de dekking voor natuurrisico’s als aardbeving of overstroming — die staan per polis anders geregeld.
• Voordeel van een Nederlandse polis: geen taalbarrière als je een keer schade moet melden.

Wat vervalt of verandert bij emigratie

Emigreren raakt je verzekeringen als een rij dominostenen. Een overzicht:

• Zorgverzekering: opzeggen bij uitschrijving en het einde van je Wlz-verzekering (zie boven).
• Doorlopende reisverzekering: vereist een Nederlands woonadres en gaat uit van reizen vánuit Nederland — niet geschikt als je permanent in het buitenland woont. Daarvoor bestaan internationale reisverzekeringen.
• Aansprakelijkheidsverzekering: vervalt bij verlies van je Nederlandse woonplaats (zie boven).
• Levens- en overlijdensrisicoverzekeringen: die lopen meestal door, maar of je polis een buitenlandse woonplaats toestaat en of je een adreswijziging moet melden, verschilt per verzekeraar. Laat het toetsen.
• Kapitaalverzekering eigen woning (KEW): die verliest bij emigratie de fiscale status “eigen woning”, met fiscale gevolgen. Bij emigratie buiten de EU kan een conserverende aanslag spelen. Dit is echt maatwerk voor een fiscalist.
• Arbeidsongeschiktheidsverzekering: vervalt vaak bij emigratie; aanhouden kan soms, afhankelijk van de verzekeraar. Controleer je polis.

En fiscaal? Kort

Twee dingen die vaak spelen. Als je in het buitenland woont maar vrijwel je hele inkomen in Nederland wordt belast, kun je een kwalificerend buitenlands belastingplichtige zijn en houd je recht op dezelfde aftrekposten en heffingskortingen als inwoners van Nederland — onder voorwaarden.

En andersom: woon je in Nederland met een tweede huis in het buitenland, dan valt dat huis in box 3, gewaardeerd naar de waarde in het economisch verkeer (niet de WOZ). Dubbele belasting wordt voorkomen via een vrijstelling. De precieze uitwerking van box 3 is met de overgang naar werkelijk rendement volop in beweging — reken hier niet op vaste bedragen en laat je situatie doorrekenen.

Veelgestelde vragen