Werkmaterieel­verzekering: schade aan je machine en schade door je machine

Werkmaterieel is duur, mobiel en het verzet werk waar dingen kapot kunnen gaan. Precies daarom zijn er twee risico's die niets met elkaar te maken hebben: je eigen machine kan beschadigd of gestolen worden, en je machine kan schade veroorzaken bij een ander. Verzekeraars behandelen die twee apart. Op deze pagina staat wat er per dekking speelt, waar het in de praktijk misgaat, en waar je op moet letten voordat je tekent.

Wat is een werkmaterieelverzekering?

Een werkmaterieelverzekering dekt rijdend en verplaatsbaar materieel dat geen gewone personen- of bestelauto is. Denk aan graafmachines, heftrucks, verreikers, mobiele kranen, aggregaten en hoogwerkers. Het gaat om machines die werk verzetten in plaats van mensen vervoeren, en die daardoor buiten de gewone autoverzekering vallen.

De term dekt een brede familie. Kranen en shovels op de bouw, heftrucks en orderpickers in de loods, verreikers in de agrarische sector, hoogwerkers bij onderhoud, aggregaten en compressoren op locatie, veegmachines en maaiers in het groen. Ook machines die zelf niet rijden maar wel verplaatst worden, zoals een mobiele generator of een aanhangkraan, horen er meestal bij.

Wat een verzekeraar precies onder werkmaterieel schaart, staat in zijn eigen voorwaarden en dat verschilt. Een machine die bij de ene partij vanzelfsprekend meegaat, valt bij de andere onder een aparte categorie of buiten de dekking. Daarom begint elk gesprek bij ons met een lijst: welke machines heb je, waar staan ze, waar rijden ze, en wie bedient ze.

Schade aan je materieel of schade door je materieel

Dit is het punt waar het het vaakst misgaat. Schade aan je machine (de machine zelf raakt beschadigd of wordt gestolen) en schade door je machine (jouw kraan raakt een gevel, een leiding of een voorbijganger) zijn twee losse dekkingen. Een polis kan de ene wel dekken en de andere niet.

In het dagelijks taalgebruik zeg je "mijn kraan is verzekerd" en klaar. Maar een verzekeraar leest dat als twee vragen. Wie betaalt de reparatie van jouw machine? En wie betaalt de schade die jouw machine bij een ander aanricht? Dat zijn andere dekkingen, met andere premies, andere eigen risico's en andere uitsluitingen.

Er ligt nog een derde laag onder. Raakt een van je eigen medewerkers gewond doordat een machine iets fout doet, dan is dat geen materieelschade maar een personeelskwestie. Daarvoor kijk je naar de werkgeversaansprakelijkheidsverzekering. Wij zetten die drie lagen naast elkaar, zodat je ziet welke schade waar landt en waar er een gat valt.

Wanneer geldt de WAM-verzekeringsplicht?

De WAM verplicht een WA-verzekering als je machine op een weg staat of rijdt, met een kenteken op naam staat ingeschreven of buiten een weg als vervoermiddel wordt gebruikt. De wet verplicht alleen een verzekering voor aansprakelijkheid voor schade aan anderen. De WAM verplicht geen casco voor schade aan je eigen machine.

Een weg is een weg of pad dat openstaat voor openbaar verkeer. Daarbij horen ook de bruggen, duikers, paden, bermen en zijkanten. De wet omschrijft deelname aan het verkeer als gebruik volgens de functie als vervoermiddel. Het terrein en stilstaan of bewegen maken daarbij niet uit. Eigen terrein betekent dus niet vanzelf dat de verzekeringsplicht vervalt. Wij beoordelen dit per machine en per gebruik.

De wet omschrijft motorrijtuigen op basis van hun mechanische of elektrische voortbeweging over de grond, niet langs spoorstaven. Ze noemt geen soorten machines. De enige uitzondering op die omschrijving die bij besluit is aangewezen, is de fiets met trapondersteuning. Zonder de vereiste verzekering een motorrijtuig op een weg laten staan of rijden, of buiten een weg aan het verkeer deelnemen, kan leiden tot maximaal drie maanden hechtenis of een geldboete van de tweede categorie.

Moet ik een heftruck verzekeren?

Een heftruck heeft een WA-verzekering nodig als hij op een weg staat of rijdt, een kenteken op naam heeft of buiten de weg als vervoermiddel wordt gebruikt. Of het gebruik in jouw loods daaronder valt, beoordelen we per machine en per gebruik. De WAM verplicht geen casco.

Ook zonder WAM-plicht kan de schade buiten je bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering vallen. De Goudse sluit in de voorwaarden AVB-2601 aansprakelijkheid voor schade door motorisch voortbeweegbaar werkmaterieel uit. Dat geldt ook voor een heftruck die niet WAM-plichtig is. De WA-dekking van De Goudse Werkmaterieel, versie ZWM-2601, verzekert wettelijke aansprakelijkheid voor schade met of door werkmaterieel en voldoet aan de WAM. Beperkt en volledig casco zijn aparte keuzes.

Welke verzekering is verplicht voor landbouwvoertuigen?

Een zelfrijdend landbouwvoertuig is een WAM-motorrijtuig: WA is verplicht op een weg, bij kenteken op naam of bij gebruik als vervoermiddel buiten de weg. Een landbouw- of bosbouwtrekker op de weg heeft een kenteken nodig. Met kenteken op naam geldt WA ook op het erf, tenzij de tenaamstelling geschorst is. De WAM verplicht geen casco.

De kentekenuitzonderingen noemen onder meer meeneemheftrucks, machines met een maximumconstructiesnelheid van minder dan 6 km/h en machines op één as. Landbouw- en bosbouwtrekkers staan daar niet bij. Na schorsing herleeft de verzekeringsplicht zodra de machine weer op een weg staat of buiten een weg aan het verkeer deelneemt.

Is je machine niet WAM-plichtig? Dan blijft de vraag of je aansprakelijkheid toch wilt verzekeren. Ook een machine die op je erf blijft, kan schade aan anderen veroorzaken.

Let ook op de rest van je wagenpark. Rijdt er een aanhanger, bestelbus of trekker mee, dan lopen die vaak via andere polissen. Zie de wagenparkverzekering en de bestelautoverzekering.

Casco, beperkt casco of alleen aansprakelijkheid

Je kiest hoe ver de dekking op je eigen machine gaat. Alleen aansprakelijkheid dekt uitsluitend schade die je met de machine aan anderen toebrengt. Beperkt casco dekt daarnaast een vaste lijst gebeurtenissen, zoals brand, storm en diefstal. Volledig casco dekt ook schade die je zelf veroorzaakt aan je eigen machine.

Twee dingen bepalen wat de dekking uiteindelijk waard is. De eerste is hoe de waarde is vastgelegd: op nieuwwaarde, dagwaarde of een vooraf afgesproken bedrag. Dat verschil merk je pas bij totaal verlies. De tweede is of de dekking meeloopt tijdens transport en op wisselende bouwplaatsen, want daar gebeurt een groot deel van de schade. Een machine die alleen op een vaste locatie gedekt is, staat onverzekerd op de dieplader.

Wat er meestal niet gedekt is

Slijtage en gebreken die horen bij normaal gebruik vallen er vrijwel altijd buiten: een verzekering vergoedt geen onderhoud. Verder zie je uitsluitingen bij gebruik waarvoor de machine niet bedoeld is, bij een bediener zonder de vereiste certificering, en bij diefstal terwijl de voorgeschreven beveiliging niet in orde was.

Die tweede groep is de gevaarlijkste, want daar zit jouw eigen handelen in. Een verreiker die als personenlift wordt gebruikt, een kraan die boven zijn hijstabel wordt belast, een machine die met achterstallig onderhoud doordraait: allemaal situaties waarin de verzekeraar naar de gebruiksvoorschriften wijst. Ook aanhoudend uitstel van een keuring of inspectie kan je dekking raken.

De bediener is een categorie op zich. Voorwaarden sluiten schade uit als de bediener niet het wettelijk vereiste rijbewijs of certificaat heeft, of de wettelijke minimumleeftijd nog niet heeft bereikt. Laat je een ongecertificeerde kracht even iets verzetten en het gaat mis, dan heb je een discussie waar je niet uit wilt komen. Hetzelfde geldt voor diefstal: is er een beveiligingsklasse, een trackingsysteem of een stallingseis voorgeschreven en heb je die niet, dan sta je bij een claim met lege handen.

Verder komen deze uitsluitingen vaak terug: schade door opzet of roekeloosheid, schade tijdens verhuur aan derden als je eigen medewerker de machine niet bedient, schade in het buitenland buiten het verzekerde gebied, en gevolgschade zoals omzetverlies. Dat laatste staat verderop apart.

Gehuurd en verhuurd materieel

Huur je een machine, dan blijft die van de verhuurder, maar draag je wel het risico zolang hij bij jou staat. Verhuur je zelf, dan gebruikt een ander jouw machine. In beide gevallen is de vraag wiens polis leidt, en juist daar loopt het spaak op de huurdersaansprakelijkheid.

Bij huur kan de huurovereenkomst bepalen dat jij aansprakelijk bent voor schade, diefstal en verlies gedurende de huurperiode. De verhuurder biedt daar soms een afkoopregeling bij, maar die kent eigen uitsluitingen en een eigen drempel. Denk je dat het geregeld is omdat je een vinkje hebt gezet, terwijl de kleine letters iets anders zeggen, dan komt de rekening alsnog bij jou.

De klassieke fout is dat de huurder aanneemt dat het materieel bij de verhuurder verzekerd is, terwijl de verhuurder alleen zijn eigendom heeft verzekerd tegen risico's tijdens stilstand op zijn eigen terrein. Zodra de machine bij jou staat, verschuift het risico contractueel naar jou terwijl de dekking niet meeverschuift. Precies in dat gat valt de schade.

Bij verhuur speelt het omgekeerde. Veel polissen sluiten schade tijdens verhuur uit, tenzij je eigen medewerker de machine bedient. Verhuur je incidenteel aan een collega-bedrijf, regel dat dan vooraf met je verzekeraar, anders staat je machine onverzekerd op een terrein waar je geen zicht op hebt.

Wat wij doen is simpel maar tijdrovend: de huur- of verhuurcontracten naast de polis leggen en per clausule kijken wie waarvoor opdraait. Dat is de enige manier om zeker te weten dat het risico dat je contractueel op je neemt ook daadwerkelijk verzekerd is.

Stilstandschade: je materieel staat stil

Een beschadigde machine kost je meer dan de reparatie. Je project loopt vertraging op, je huurt vervangend materieel in, en je ploeg staat stil. Die gevolgschade is in een cascodekking niet of maar beperkt gedekt. Sommige polissen geven een vaste dagvergoeding voor een paar dagen bij diefstal of total loss, of vergoeden de huur van vervangend materieel tot een maximum.

Bij één machine die een week wacht op een onderdeel, hangt de schade niet aan de reparatie maar aan alles eromheen. Een kraan die stilstaat legt vaak een hele bouwstroom stil, met wachttijd voor de rest van de ploeg, boeteclausules in het aannemingscontract en werk dat naar achteren schuift. De reparatienota is dan het kleinste deel van je verlies.

Er zijn drie manieren om dit op te vangen, en ze sluiten elkaar niet uit. Een module vervangend materieel in de werkmaterieelpolis zelf, die de huur van een tijdelijke machine vergoedt. Een bedrijfsschadeverzekering die de gemiste brutowinst opvangt als je bedrijf stilvalt. Of het risico bewust zelf dragen omdat je een reservemachine hebt staan. Welke route past, hangt af van hoe afhankelijk je bedrijf van dat ene stuk materieel is.

Let bij zo'n module altijd op de wachttijd en de maximale looptijd. Begint de vergoeding pas na een aantal dagen, dan is hij waardeloos voor kortdurende storingen. Stopt hij na een korte periode, dan dekt hij nu net niet de lange levertijd van een specialistisch onderdeel, en dat is meestal waar de pijn zit.

Welke verzekeringen zijn geschikt voor de bouwsector?

Een bouwbedrijf heeft een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering nodig, bij werk van enige omvang een CAR-verzekering voor het werk, en met eigen machines een werkmaterieelverzekering. Wat bij je bedrijf past, hangt af van je werkzaamheden, personeel en materieel. Wij kijken met je naar die combinatie. Voor personeel, gereedschap, je bus en je inkomen zijn er aparte verzekeringen.

• Aansprakelijkheid. De bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) is bedoeld voor schade die jij of je personeel bij anderen veroorzaakt; De Goudse AVB-2601 sluit schade aan zaken die je onder je hebt uit, en bij werk buiten je bedrijf ook schade aan de delen waaraan je op dat moment werkt; voor een paar uitzonderingen vergoedt De Goudse tot € 50.000 per aanspraak.
• Het bouwwerk. Een CAR-verzekering is bedoeld voor schade aan het werk tijdens een bouw- of verbouwproject.
• Je machines. Een werkmaterieelverzekering is bedoeld voor schade aan en door je machine; De Goudse AVB-2601 sluit motorisch voortbeweegbaar werkmaterieel uit, terwijl De Goudse Werkmaterieel ZWM-2601 aansprakelijkheid voor schade aan ondergrondse kabels en leidingen alleen verzekert als dit op het polisblad staat, tot maximaal € 250.000.
• Je personeel. Een werkgeversaansprakelijkheidsverzekering is bedoeld voor werkgeversaansprakelijkheid als je personeel hebt.
• Gereedschap en apparatuur. Een inventarisverzekering is bedoeld voor je gereedschap en apparatuur.
• Je bus. Een bestelautoverzekering is bedoeld voor je bestelbus; de bus heeft een kenteken op naam, en dan is WA wettelijk verplicht.
• Je inkomen. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering is bedoeld voor je inkomen als zelfstandige bij ziekte of ongeval.

Het volledige overzicht voor aannemers, timmerbedrijven en klusbedrijven staat op verzekeringen voor het bouwbedrijf.

Waar de premie van afhangt

De premie hangt vooral af van het type machine, de verzekerde waarde, het bouwjaar, waar en waarvoor je hem inzet, of hij de openbare weg op gaat, de gekozen dekkingsvorm, het eigen risico en je schadeverleden. Ook de beveiliging en de stallingsplaats wegen mee, zeker bij diefstalgevoelig materieel.

Wat verzekeraars daarnaast zwaar meewegen: de branche waarin je werkt, of je op wisselende bouwplaatsen zit of op één vast terrein, of er sprake is van verhuur aan derden, en of de bedieners gecertificeerd zijn. Sloop, funderingswerk en werk langs het spoor of het water worden anders beoordeeld dan groenonderhoud of interne logistiek.

Wij noemen vooraf geen prijs, want die bestaat niet zonder je machinelijst. Wat we wel doen is dezelfde uitgangspunten bij meerdere verzekeraars uitzetten, zodat je bij elk verschil in premie ook ziet wat je inlevert of terugkrijgt. Een goedkopere polis die vervangend materieel uitsluit is bij de eerste stilstand geen goedkopere polis meer.

Veelgestelde vragen

Meer weten over je zakelijke dekking? Bekijk de bedrijfsverzekering, het overzicht van onze zakelijke verzekeringen, de bedrijfsschadeverzekering of de werkgeversaansprakelijkheidsverzekering. Rijdt er ook rollend materieel mee, kijk dan bij de wagenparkverzekering en de bestelautoverzekering. Liever direct sparren? Thijs Bouvy denkt met je mee.