Werkmaterieelverzekering: schade aan je machine en schade door je machine

Werkmaterieel is duur, mobiel en het verzet werk waar dingen kapot kunnen gaan. Precies daarom zijn er twee risico's die niets met elkaar te maken hebben: je eigen machine kan beschadigd of gestolen worden, en je machine kan schade veroorzaken bij een ander. Verzekeraars behandelen die twee apart. Op deze pagina staat wat er per dekking speelt, waar het in de praktijk misgaat, en waar je op moet letten voordat je tekent.

Wat is een werkmaterieelverzekering?

Een werkmaterieelverzekering dekt rijdend en verplaatsbaar materieel dat geen gewone personen- of bestelauto is. Denk aan graafmachines, heftrucks, verreikers, mobiele kranen, aggregaten en hoogwerkers. Het gaat om machines die werk verzetten in plaats van mensen vervoeren, en die daardoor buiten de gewone autoverzekering vallen.

De term dekt een brede familie. Kranen en shovels op de bouw, heftrucks en orderpickers in de loods, verreikers in de agrarische sector, hoogwerkers bij onderhoud, aggregaten en compressoren op locatie, veegmachines en maaiers in het groen. Ook machines die zelf niet rijden maar wel verplaatst worden, zoals een mobiele generator of een aanhangkraan, horen er meestal bij.

Wat een verzekeraar precies onder werkmaterieel schaart, staat in zijn eigen voorwaarden en dat verschilt. Een machine die bij de ene partij vanzelfsprekend meegaat, valt bij de andere onder een aparte categorie of buiten de dekking. Daarom begint elk gesprek bij ons met een lijst: welke machines heb je, waar staan ze, waar rijden ze, en wie bedient ze.

Schade aan je materieel of schade door je materieel

Dit is het punt waar het het vaakst misgaat. Schade aan je machine (de machine zelf raakt beschadigd of wordt gestolen) en schade door je machine (jouw kraan raakt een gevel, een leiding of een voorbijganger) zijn twee losse dekkingen. Een polis kan de ene wel dekken en de andere niet.

In het dagelijks taalgebruik zeg je "mijn kraan is verzekerd" en klaar. Maar een verzekeraar leest dat als twee vragen. Wie betaalt de reparatie van jouw machine? En wie betaalt de schade die jouw machine bij een ander aanricht? Dat zijn andere dekkingen, met andere premies, andere eigen risico's en andere uitsluitingen.

Er ligt nog een derde laag onder. Raakt een van je eigen medewerkers gewond doordat een machine iets fout doet, dan is dat geen materieelschade maar een personeelskwestie. Daarvoor kijk je naar de werkgeversaansprakelijkheidsverzekering. Wij zetten die drie lagen naast elkaar, zodat je ziet welke schade waar landt en waar er een gat valt.

Wanneer geldt de WAM-verzekeringsplicht?

Materieel dat de openbare weg op gaat, valt doorgaans onder de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen. Dan is een WA-dekking verplicht. Blijft een machine altijd op eigen, afgesloten terrein, dan ligt het genuanceerder en hangt het af van de machine en de situatie. Laat dat per machine nakijken.

De praktijk is minder zwart-wit dan die regel klinkt. Een heftruck die alleen binnen de loods rijdt, ligt anders dan dezelfde heftruck die af en toe het laadperron over steekt naar een openbaar toegankelijk terrein. Een terrein dat feitelijk voor publiek toegankelijk is, kan in de beoordeling meetellen zelfs als het jouw grond is. En een machine die op eigen kracht van de ene locatie naar de andere rijdt, komt bijna altijd op de weg.

Hoe die regels op jouw machine uitpakken, is geen vraag die je met een vuistregel afdoet. Wij lopen per machine na waar hij rijdt en wat dat betekent voor de verplichte dekking. Is de conclusie dat een machine niet WAM-plichtig is, dan blijft de vraag staan of je de aansprakelijkheid toch wilt verzekeren. Schade door een machine stopt niet bij de erfgrens.

Let ook op de rest van je wagenpark. Rijdt er een aanhanger, bestelbus of trekker mee, dan lopen die vaak via andere polissen. Zie de wagenparkverzekering en de bestelautoverzekering.

Casco, beperkt casco of alleen aansprakelijkheid

Je kiest hoe ver de dekking op je eigen machine gaat. Alleen aansprakelijkheid dekt uitsluitend schade die je met de machine aan anderen toebrengt. Beperkt casco dekt daarnaast een vaste lijst gebeurtenissen, zoals brand, storm en diefstal. Volledig casco dekt ook schade die je zelf veroorzaakt aan je eigen machine.

Twee dingen bepalen wat de dekking uiteindelijk waard is. De eerste is hoe de waarde is vastgelegd: op nieuwwaarde, dagwaarde of een vooraf afgesproken bedrag. Dat verschil merk je pas bij totaal verlies. De tweede is of de dekking meeloopt tijdens transport en op wisselende bouwplaatsen, want daar gebeurt een groot deel van de schade. Een machine die alleen op een vaste locatie gedekt is, staat onverzekerd op de dieplader.

Wat er meestal niet gedekt is

Slijtage en gebreken die horen bij normaal gebruik vallen er vrijwel altijd buiten: een verzekering vergoedt geen onderhoud. Verder zie je uitsluitingen bij gebruik waarvoor de machine niet bedoeld is, bij een bediener zonder de vereiste certificering, en bij diefstal terwijl de voorgeschreven beveiliging niet in orde was.

Die tweede groep is de gevaarlijkste, want daar zit jouw eigen handelen in. Een verreiker die als personenlift wordt gebruikt, een kraan die boven zijn hijstabel wordt belast, een machine die met achterstallig onderhoud doordraait: allemaal situaties waarin de verzekeraar naar de gebruiksvoorschriften wijst. Ook aanhoudend uitstel van een keuring of inspectie kan je dekking raken.

De bediener is een categorie op zich. Voorwaarden stellen regelmatig eisen aan opleiding, certificering of een minimumleeftijd. Laat je een ongecertificeerde kracht even iets verzetten en het gaat mis, dan heb je een discussie waar je niet uit wilt komen. Hetzelfde geldt voor diefstal: is er een beveiligingsklasse, een trackingsysteem of een stallingseis voorgeschreven en heb je die niet, dan sta je bij een claim met lege handen.

Verder komen deze uitsluitingen vaak terug: schade door opzet of roekeloosheid, schade tijdens verhuur aan derden zonder dat dit is gemeld, schade in het buitenland buiten het verzekerde gebied, en gevolgschade zoals omzetverlies. Dat laatste staat verderop apart.

Gehuurd en verhuurd materieel

Huur je een machine, dan blijft die van de verhuurder, maar draag je wel het risico zolang hij bij jou staat. Verhuur je zelf, dan gebruikt een ander jouw machine. In beide gevallen is de vraag wiens polis leidt, en juist daar loopt het spaak op de huurdersaansprakelijkheid.

Bij huur staat in de huurovereenkomst vrijwel altijd dat jij aansprakelijk bent voor schade, diefstal en verlies gedurende de huurperiode. De verhuurder biedt daar soms een afkoopregeling bij, maar die kent eigen uitsluitingen en een eigen drempel. Denk je dat het geregeld is omdat je een vinkje hebt gezet, terwijl de kleine letters iets anders zeggen, dan komt de rekening alsnog bij jou.

De klassieke fout is dat de huurder aanneemt dat het materieel bij de verhuurder verzekerd is, terwijl de verhuurder alleen zijn eigendom heeft verzekerd tegen risico's tijdens stilstand op zijn eigen terrein. Zodra de machine bij jou staat, verschuift het risico contractueel naar jou terwijl de dekking niet meeverschuift. Precies in dat gat valt de schade.

Bij verhuur speelt het omgekeerde. Veel polissen dekken alleen gebruik door jou en je eigen personeel. Verhuur je incidenteel aan een collega-bedrijf, meld dat dan, anders staat je machine onverzekerd op een terrein waar je geen zicht op hebt.

Wat wij doen is simpel maar tijdrovend: de huur- of verhuurcontracten naast de polis leggen en per clausule kijken wie waarvoor opdraait. Dat is de enige manier om zeker te weten dat het risico dat je contractueel op je neemt ook daadwerkelijk verzekerd is.

Stilstandschade: je materieel staat stil

Een beschadigde machine kost je meer dan de reparatie. Je project loopt vertraging op, je huurt vervangend materieel in, en je ploeg staat stil. Die gevolgschade zit niet standaard in een cascodekking. Sommige polissen bieden er een aparte module voor, andere sluiten hem uit.

Bij één machine die een week wacht op een onderdeel, hangt de schade niet aan de reparatie maar aan alles eromheen. Een kraan die stilstaat legt vaak een hele bouwstroom stil, met wachttijd voor de rest van de ploeg, boeteclausules in het aannemingscontract en werk dat naar achteren schuift. De reparatienota is dan het kleinste deel van je verlies.

Er zijn drie manieren om dit op te vangen, en ze sluiten elkaar niet uit. Een module vervangend materieel in de werkmaterieelpolis zelf, die de huur van een tijdelijke machine vergoedt. Een bedrijfsschadeverzekering die de gemiste brutowinst opvangt als je bedrijf stilvalt. Of het risico bewust zelf dragen omdat je een reservemachine hebt staan. Welke route past, hangt af van hoe afhankelijk je bedrijf van dat ene stuk materieel is.

Let bij zo'n module altijd op de wachttijd en de maximale looptijd. Begint de vergoeding pas na een aantal dagen, dan is hij waardeloos voor kortdurende storingen. Stopt hij na een korte periode, dan dekt hij nu net niet de lange levertijd van een specialistisch onderdeel, en dat is meestal waar de pijn zit.

Waar de premie van afhangt

De premie hangt vooral af van het type machine, de verzekerde waarde, het bouwjaar, waar en waarvoor je hem inzet, of hij de openbare weg op gaat, de gekozen dekkingsvorm, het eigen risico en je schadeverleden. Ook de beveiliging en de stallingsplaats wegen mee, zeker bij diefstalgevoelig materieel.

Wat verzekeraars daarnaast zwaar meewegen: de branche waarin je werkt, of je op wisselende bouwplaatsen zit of op één vast terrein, of er sprake is van verhuur aan derden, en of de bedieners gecertificeerd zijn. Sloop, funderingswerk en werk langs het spoor of het water worden anders beoordeeld dan groenonderhoud of interne logistiek.

Wij noemen vooraf geen prijs, want die bestaat niet zonder je machinelijst. Wat we wel doen is dezelfde uitgangspunten bij meerdere verzekeraars uitzetten, zodat je bij elk verschil in premie ook ziet wat je inlevert of terugkrijgt. Een goedkopere polis die vervangend materieel uitsluit is bij de eerste stilstand geen goedkopere polis meer.

Veelgestelde vragen

Meer weten over je zakelijke dekking? Bekijk de bedrijfsverzekering, het overzicht van onze zakelijke verzekeringen, de bedrijfsschadeverzekering of de werkgeversaansprakelijkheidsverzekering. Rijdt er ook rollend materieel mee, kijk dan bij de wagenparkverzekering en de bestelautoverzekering. Liever direct sparren? Thijs Bouvy denkt met je mee.