★ 4,7 · 72 reviews· Onafhankelijk financieel advies in 't Gooi[email protected]·035-203 19 66·WhatsApp
Plan een gesprek035-203 19 66
Een ouder echtpaar bekijkt samen papieren over hun testament en erfbelasting aan de keukentafel
Nalaten & vermogen

Testament voor de langstlevende: wat het regelt en wat je partner aan erfbelasting betaalt

Trouw je of heb je een geregistreerd partnerschap, en heb je kinderen, dan regelt de wet al iets zonder dat je er iets voor doet: de wettelijke verdeling. Een testament voor de langstlevende verandert niet altijd wie er eigenaar wordt.

★ 4,7 uit 72 Google-reviews · AFM-vergunning 12046005 · aangesloten bij Kifid

In het kort: Zonder testament geldt de wettelijke verdeling: je partner wordt eigenaar van de hele nalatenschap en je kinderen krijgen een vordering die pas opeisbaar is bij het overlijden van je partner, een faillissement of de schuldsaneringsregeling. Een testament kan die positie anders regelen, bijvoorbeeld met een vruchtgebruiktestament of een tweetrapstestament; wat dat voor de erfbelasting oplevert, rekent een notaris of fiscalist per situatie door. Je partner heeft zelf een vrijstelling van € 828.035, die een nabestaandenpensioen kan verlagen tot minimaal € 213.915, en betaalt daarna 10% tot 20%.

Wat regelt de wettelijke verdeling als je niets vastlegt?

Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap, en heb je kinderen, dan geldt automatisch de wettelijke verdeling als je geen testament hebt. Je partner wordt eigenaar van de hele nalatenschap. Je kinderen krijgen geen bezit, maar een vordering op je partner.

Die vordering ligt stil zolang je partner leeft. Hij of zij betaalt hem pas uit als je partner overlijdt, failliet wordt verklaard of in de wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen terechtkomt. In onze praktijk is dat voor veel gezinnen de bedoeling: de langstlevende partner kan over het huis en het vermogen beschikken zonder de kinderen erbij te betrekken, en de kinderen krijgen alsnog hun deel als de partner er ook niet meer is.

Wil je weten wat een testament in het algemeen kost en wanneer je er een nodig hebt, lees dan wat een testament kost. Dit artikel gaat verder: wat regel je juist wél vast als de wettelijke verdeling niet (meer) past.

Welke testamenten passen de positie van je partner aan?

Een testament voor de langstlevende is geen vast product. Een notaris kent er meerdere vormen voor, die de positie van je partner en je kinderen anders regelen dan de wettelijke verdeling.

VormWat het regelt
VruchtgebruiktestamentJe partner krijgt het gebruik en de opbrengst van de nalatenschap. De precieze werking legt de notaris vast.
TweetrapstestamentJe partner erft in eerste instantie alles. Bij het overlijden van je partner gaat wat er nog is naar je kinderen.
KeuzelegaatDe notaris legt uit of een keuzelegaat voor jullie past.

Wat elke vorm precies aan erfbelasting scheelt, verschilt per situatie en per vermogen. Wij noemen hier dus geen percentage of bedrag dat deze vormen zouden besparen. Een notaris of fiscalist rekent dat voor jouw nalatenschap door, en legt de vorm die daaruit komt notarieel vast.

Welke vorm het overwegen waard is, hangt af van de omvang van het vermogen, de leeftijd van je partner en of er kinderen uit een eerdere relatie zijn. Wij brengen die situatie in kaart en verwijzen je door naar een notaris of fiscalist voor de precieze uitwerking.

Wat betaalt je partner aan erfbelasting?

Je partner heeft een eigen vrijstelling van € 828.035 (2026), zodra hij of zij voor de erfbelasting als partner geldt. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap geldt dat, tenzij jullie van tafel en bed gescheiden zijn. Woon je ongehuwd samen, dan geldt het partnerbegrip pas als je aan een reeks voorwaarden voldoet (onder meer een notarieel samenlevingscontract met een wederzijdse zorgverplichting dat zes maanden voor het overlijden van kracht is, of vijf jaar onafgebroken op hetzelfde adres ingeschreven, met nog een aantal aanvullende eisen); vraag dat bij twijfel na.

Heeft je partner een nabestaandenpensioen of een lijfrente die bij jouw overlijden ingaat, dan verlaagt dat de vrijstelling: de Belastingdienst trekt de helft van de waarde van die aanspraak af, tot een bodem van € 213.915 in 2026 (Belastingdienst, "Lijfrente of pensioen na overlijden partner", geraadpleegd 5-11-2026). Een ruime erfenis kan daardoor toch deels belast zijn, ook als die onder € 828.035 blijft.

Boven de vrijstelling betaalt je partner 10% tot een schijfgrens, en 20% over het deel daarboven. Die schijfgrens is € 158.669 (2026), maar de Belastingdienst is op zijn eigen site niet overal even eenduidig of dat bedrag boven de vrijstelling geldt of boven de waarde van de hele erfenis. Bij een nalatenschap in de buurt van dat bedrag rekenen we dit daarom samen met een fiscalist door, in plaats van er zelf een vast getal op te plakken.

Alle vrijstellingen en tarieven voor kinderen en overige erfgenamen staan in erfbelasting uitgelegd.

Wanneer is een testament voor de langstlevende de moeite waard?

In onze praktijk zien we dat bij een bescheiden vermogen onder de partnervrijstelling de wettelijke verdeling vaak volstaat. Bij een vermogen boven de vrijstelling zien we testamenten vaker terugkomen; wat het oplevert, bespreekt de notaris of fiscalist met je.

In onze praktijk zien we dat bij een samengesteld gezin, kinderen uit een eerdere relatie of de wens om je partner meer zekerheid te geven dan de wettelijke vordering biedt, een testament vaak wordt overwogen. Wij kijken dan hoe dat past bij je hypotheek, je verzekeringen en de rest van je vermogensplanning; voor de vermogende particulier zetten we dat breder uiteen op onze pagina voor vermogende particulieren.

Wil je dat je partner of kinderen na een overlijden niet alleen het testament, maar ook je andere wensen en documenten snel terugvinden, dan helpt ons nalatenschapsportaal daarbij. Het testament laat je bij voorkeur door een notaris opstellen; de erfbelasting rekent een fiscalist of notaris door.

Testament of nalatenschap regelen?

Weet wat de wettelijke verdeling en een testament voor jouw partner betekenen

Wij brengen in kaart wat de wettelijke verdeling en een testament voor je partner betekenen, en of een vruchtgebruik- of tweetrapstestament de moeite waard is om met een notaris te bespreken. Een kennismaking duurt een half uur en is vrijblijvend.

Hoe wij helpen

Wij zijn onafhankelijk en kijken naar je volledige situatie: je hypotheek, je verzekeringen en je vermogen. We brengen in kaart wat de wettelijke verdeling voor je partner en kinderen betekent, en wanneer een vruchtgebruiktestament, een tweetrapstestament of een keuzelegaat het overwegen waard is. De precieze fiscale uitwerking laten we door een notaris of fiscalist doorrekenen.

Het testament zelf stelt de notaris op; wij maken geen testamenten en geven geen juridisch advies over de exacte bewoordingen. Het eerste gesprek duurt een half uur en is vrijblijvend.

Veelgestelde vragen

Wat is de wettelijke verdeling? +

De wettelijke verdeling geldt automatisch als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, kinderen hebt en geen testament hebt. Je partner wordt eigenaar van de hele nalatenschap, en je kinderen krijgen een vordering die pas opeisbaar is bij het overlijden van je partner, een faillissement of de schuldsanering.

Wat is een vruchtgebruiktestament? +

Bij een vruchtgebruiktestament heeft je partner het gebruik en de opbrengst van de nalatenschap. De precieze werking legt de notaris vast. Wat dat voor jullie erfbelasting betekent, verschilt per situatie en rekent een notaris of fiscalist voor je door.

Wat is een tweetrapstestament? +

Bij een tweetrapstestament krijgt je partner de eerste trap van de nalatenschap. De precieze werking legt de notaris vast. De precieze fiscale uitwerking hangt van jullie situatie af en rekent een notaris of fiscalist door.

Hoeveel erfbelasting betaalt mijn partner als ik overlijd? +

Je partner heeft in 2026 een vrijstelling van € 828.035, die een nabestaandenpensioen of lijfrente kan verlagen tot minimaal € 213.915. Boven de vrijstelling geldt 10% tot een schijfgrens en 20% daarboven; de precieze berekening rekenen we per situatie met een fiscalist door.

Maakt Bouvy het testament voor me? +

Nee. Wij kijken wat de wettelijke verdeling betekent en hoe dat past bij je hypotheek en verzekeringen. Het testament zelf stelt de notaris op, en de erfbelasting rekent een fiscalist door.

TB

Geschreven door Thijs Bouvy

Eigenaar & onafhankelijk hypotheek- en verzekeringsadviseur bij Bouvy Advies in Naarden (’t Gooi). Ondernemer sinds bijna 30 jaar, gespecialiseerd in hypotheek- en verzekeringsadvies sinds 2014. Als onafhankelijk adviseur heeft hij toegang tot meer dan 40 geldverstrekkers, waardoor zijn advies start bij de situatie van de klant in plaats van bij de producten van één aanbieder.

AFM-vergunning 12046005 · KvK 72342137 · Kifid 300.017.178 · Wft-gecertificeerd voor hypothecair krediet, leven- en schadeverzekeringen, consumptief krediet, inkomen en vermogen.

De kleine lettertjes: wetten en bronnen

Burgerlijk Wetboek Boek 4, artikel 4:13: de wettelijke verdeling. De langstlevende echtgenoot of geregistreerd partner verkrijgt de goederen van de nalatenschap, de overige erfgenamen verkrijgen een vordering, opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende, diens faillissement of de toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen op de langstlevende (artikel 4:81 lid 2). Een testament kan deze verdeling vervangen door onder meer een vruchtgebruiktestament, een tweetrapstestament of een keuzelegaat; voor de precieze wetsartikelen en bewoordingen bij die vormen verwijzen we naar de notaris, die ze per situatie vastlegt en toetst.

Successiewet 1956, geraadpleegd op wetten.overheid.nl: artikel 1a (het partnerbegrip voor de erfbelasting, uitgewerkt in erfbelasting uitgelegd) en artikel 32 lid 2 (pensioenimputatie: vermindering van de partnervrijstelling met de helft van de waarde van een nabestaandenpensioen of lijfrente).

Belastingdienst, geraadpleegd met curl: "Lijfrente of pensioen na overlijden partner" (5-11-2026): "In 2026 is uw minimale vrijstelling € 213.915." "Vrijstelling erfbelasting" (15-10-2026): noemt de vrijstellingen voor kind, ouder en overige erfgenamen. De partnervrijstelling van € 828.035 (2026) is eveneens een cijfer van de Belastingdienst, apart vastgesteld. Over de schijfgrens van € 158.669 (2026) is de Belastingdienst op zijn tariefpagina niet volledig eenduidig of die boven de vrijstelling of boven de waarde van de hele erfenis geldt; we rekenen die grens daarom per dossier met een fiscalist door in plaats van er een vast getal op te plakken.

Dit artikel geeft algemene uitleg en is geen juridisch of fiscaal advies. De exacte civielrechtelijke vormgeving van een testament beoordeelt de notaris, en de erfbelasting in jouw situatie rekent een fiscalist door.

Stand: 11 november 2026. Dit artikel geeft algemene uitleg, geen juridisch advies. Een testament laat je bij voorkeur door een notaris opstellen; voor de erfbelasting in jouw situatie raden we een fiscalist of notaris aan.