Eigenrisicodrager WGA en Ziektewet: zelf dragen of bij UWV blijven?

Voor de WGA en voor de Ziektewet kun je die keuze los van elkaar maken. Een werkgever met veel vast personeel weegt anders dan een uitzendbureau of een bedrijf dat met tijdelijke contracten werkt. Hieronder staat wat je precies overneemt, wat het je oplevert, wat het je kost aan werk, en wat je geregeld moet hebben voordat je overstapt.

Wat is eigenrisicodrager worden?

Eigenrisicodrager worden betekent dat je het risico van arbeidsongeschiktheid of ziekte van je (ex-)werknemers zelf draagt in plaats van via UWV. Je betaalt dan geen gedifferentieerde premie meer aan de Belastingdienst voor dat onderdeel, maar je betaalt de uitkering zelf, eventueel met een private verzekering erachter.

Dat is het hybride stelsel: de wetgever laat werkgevers kiezen tussen publiek en privaat, voor dezelfde wettelijke uitkering. De hoogte en de duur van de uitkering veranderen niet als je overstapt. Je (ex-)werknemer merkt er inhoudelijk weinig van, behalve dat jij de partij wordt die beslist en betaalt in plaats van UWV.

Je kunt eigenrisicodrager worden voor de WGA (het deel van de WIA voor mensen die nog gedeeltelijk kunnen werken), voor de Ziektewet, of voor allebei. Het zijn twee losse beslissingen met twee losse aanvragen. Voor de IVA, het deel van de WIA voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten, kan dat niet: dat blijft altijd bij UWV.

Loondoorbetaling in de eerste twee ziektejaren staat hier los van. Die verplichting heb je sowieso, ongeacht je keuze. Daarvoor kijk je naar een verzuimverzekering.

Publiek bestel of eigenrisicodrager: de afweging

De keuze gaat over wie het risico draagt en wie de rekening krijgt. Blijf je in het publieke bestel, dan betaal je een gedifferentieerde premie Werkhervattingskas via de Belastingdienst. Word je eigenrisicodrager, dan vervalt dat premiedeel en betaal je de uitkeringen zelf, meestal met een verzekering ernaast.

Die gedifferentieerde premie is niet voor iedereen gelijk. Hij wordt per werkgever vastgesteld en beweegt mee met je eigen schadelast uit eerdere jaren, met je loonsom en met je sector. Kleine werkgevers betalen een sectorpremie, grote werkgevers een individueel percentage, en daartussen zit een gemengde vorm. Wat jouw percentage is, staat op de beschikking die je elk jaar van de Belastingdienst krijgt. Die beschikking is het startpunt van elke serieuze berekening. Zonder dat papier is een vergelijking gokwerk.

Grofweg zie je twee patronen. Heb je een laag en stabiel verzuim en weinig uitstroom naar de WGA, dan betaal je in het publieke bestel mee aan een gemiddelde die jij niet veroorzaakt, en pakt zelf dragen vaker gunstig uit. Heb je een schommelend of hoog verzuim, of een klein personeelsbestand waarin één langdurig geval meteen zwaar telt, dan koop je met de publieke premie vooral rust en spreiding.

Let op twee dingen die de rekensom vaak omdraaien. Ten eerste is de premiebesparing geen zuivere winst: er komt een private verzekeringspremie voor terug, plus kosten voor casemanagement en dossierbeheer. Ten tweede is de publieke premie niet statisch. Krijg je nu een gunstig percentage doordat je in het verleden weinig instroom had, dan is dat een reden om te blijven, niet om te vertrekken. Wij zetten beide scenario's naast elkaar voor meerdere jaren, niet voor één jaar.

Bron: gedifferentieerde premie Werkhervattingskas, jaarlijkse beschikking Belastingdienst. Percentages verschillen per werkgever en per jaar, we zoeken het actuele getal voor je op.

Eigenrisicodrager voor de WGA: wat neem je precies over

Als eigenrisicodrager WGA betaal je de WGA-uitkering van een werknemer die na twee jaar ziekte gedeeltelijk of volledig arbeidsongeschikt is, tot tien jaar lang. Ook nadat hij uit dienst is. Daarbovenop houd je de wettelijke re-integratieplicht uit artikel 42 van de WIA.

Dat tweede deel wordt onderschat. Artikel 42 WIA legt de re-integratieverantwoordelijkheid voor de WGA-gerechtigde bij de eigenrisicodrager, ook als die persoon al lang niet meer op je loonlijst staat. Je moet passend werk aanbieden of laten zoeken, voorzieningen regelen waar dat helpt, en het traject bijhouden. Dat loopt door totdat de uitkering eindigt of de maximale periode voorbij is.

Praktisch betekent dit dat je jaren na het vertrek van iemand nog steeds contact houdt, gesprekken voert en een dossier bijhoudt. Dat is precies waar het voordeel zit en waar het risico zit. Wie er bovenop zit en mensen aan het werk krijgt, drukt de last echt omlaag, want elke maand dat iemand meer verdient scheelt in de uitkering. Wie het laat lopen betaalt tien jaar de volle mep en heeft geen UWV die het overneemt.

De uitkering zelf blijft een wettelijke uitkering. Je mag er niet van afwijken, niet in hoogte, niet in duur, niet in de voorwaarden. Je bent de betaler en de beslisser, niet de regelgever.

Eigenrisicodrager voor de Ziektewet: waarom flex hier het zwaarst weegt

Eigenrisicodragerschap voor de Ziektewet gaat over mensen die ziek uit dienst gaan of ziek worden zonder werkgever: uitzendkrachten, oproepkrachten en werknemers met een tijdelijk contract dat afloopt tijdens ziekte. Die uitkering loopt normaal via UWV en drukt via de premie op jouw loonsom.

Voor een bedrijf met alleen vaste contracten speelt dit nauwelijks. Werk je met flexkrachten, uitzendkrachten of contracten voor bepaalde tijd, dan is dit vaak het onderdeel waar de meeste kosten zitten. Een werknemer die op de laatste dag van zijn contract ziek is, wordt een zogeheten vangnetter. De Ziektewet-uitkering die daarop volgt telt mee in jouw premie, ook al werkt de betrokkene allang niet meer voor je.

Word je eigenrisicodrager voor de Ziektewet, dan neem je die uitkering en de begeleiding over. Het aantrekkelijke daarvan is dat je zelf kunt sturen: sneller contact, snellere inzet van een bedrijfsarts, gerichter zoeken naar ander werk. Het onaantrekkelijke is dat je die begeleiding ook echt moet organiseren voor mensen die niet meer bij je in dienst zijn. In de praktijk besteden werkgevers dat uit aan een gespecialiseerde uitvoerder of nemen ze het mee in de private verzekering.

Er zit nog een lange staart aan. Een Ziektewet-geval dat na twee jaar doorstroomt naar de WGA, komt daarna in het WGA-deel terecht. Wie eigenrisicodrager is voor de Ziektewet maar niet voor de WGA, geeft het dossier op dat moment over. Die overdracht is een aandachtspunt bij elke keuze om het één wel te doen en het ander niet.

Je wordt zelf bestuursorgaan: beslissingen, bezwaar en dossierdiscipline

Een eigenrisicodrager neemt beslissingen die UWV anders zou nemen: over de hoogte, de duur en het beëindigen van de uitkering. Op dat punt handel je als bestuursorgaan. Je (ex-)werknemer kan bezwaar maken tegen jouw besluit en daarna in beroep bij de rechter.

Dit is het onderdeel dat in verkoopgesprekken zelden goed uit de verf komt, en het is precies wat het verschil maakt tussen een geslaagde en een dure overstap. Je besluit moet schriftelijk, gemotiveerd en op tijd. Er moet een bezwaarmogelijkheid onder staan. Je moet kunnen laten zien waarop je je hebt gebaseerd. En je hebt te maken met de Algemene wet bestuursrecht, niet met het arbeidsrecht waar je gewend aan bent.

Veel werkgevers besteden dit uit aan de verzekeraar of aan een gespecialiseerde uitvoerder. Dat kan prima werken, maar het haalt de verantwoordelijkheid niet weg. Formeel blijf jij degene die het besluit neemt. Bij de vergelijking kijken we daarom niet alleen naar de premie, maar ook naar wie het bezwaar afhandelt, wie de kosten van een procedure draagt en hoe de begeleiding is ingericht.

De no-riskpolis: wanneer die geldt

De no-riskpolis is een vangnet van UWV voor werkgevers die iemand met een arbeidsbeperking in dienst nemen of houden. Wordt zo iemand ziek, dan betaalt UWV een Ziektewet-uitkering en drukt het verzuim niet op jouw premie of op je eigen risico.

De regeling is bedoeld om de drempel weg te nemen om iemand met afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen. Zonder no-riskpolis zou je bij die persoon een groter risico lopen op loondoorbetaling en instroom in de WGA, en dat is precies wat werkgevers ervan weerhoudt. De belangrijkste situaties waarin de no-riskpolis speelt:

Twee dingen om te weten. Ten eerste geldt de no-riskpolis meestal voor een vastgelegde periode na indiensttreding, en in sommige situaties langer of zonder einddatum. Hoe lang precies hangt af van de grondslag en van het jaar waarin de situatie is ontstaan, dus dat zoeken we per geval op. Ten tweede krijg je de uitkering niet automatisch: je moet er zelf beroep op doen bij UWV, en dat gebeurt in de praktijk regelmatig te laat of helemaal niet. Ook als eigenrisicodrager loont het dus om bij elke ziekmelding te controleren of de no-riskpolis van toepassing is. Dat is geld dat anders bij jou blijft liggen.

Let op de kant van de werknemer: hij hoeft je niet meteen te vertellen dat hij onder de no-riskpolis valt. Je mag er wel naar vragen zodra hij een periode in dienst is. Hoe je dat netjes en binnen de privacyregels inricht, nemen we door.

Wat je regelt voordat je overstapt

Voor je overstapt regel je vier dingen: wat er gebeurt met lopende gevallen (in- en uitlooprisico), de garantieverklaring die de Belastingdienst eist, de aanvraag vóór het eerstvolgende overstapmoment, en de vraag of je het risico zelf draagt of herverzekert. Die volgorde is belangrijk.

In- en uitlooprisico. Dit is waar de meeste overstappen misgaan. Neem je de gevallen mee die al liepen op het moment van overstappen (inlooprisico), of blijven die bij UWV? En andersom: stap je terug naar het publieke bestel, wie betaalt dan de uitkeringen die tijdens je eigenrisicodragerschap zijn ontstaan (uitlooprisico)? Verzekeraars regelen dit verschillend en de wet doet dat per onderdeel ook niet hetzelfde. Een polis zonder inloopdekking is goedkoper en laat precies de gevallen buiten die je al kent.

Garantieverklaring. De Belastingdienst wil zekerheid dat je de uitkeringen ook echt kunt betalen, ook als je bedrijf ophoudt te bestaan. Daarvoor lever je een garantieverklaring aan van een bank of verzekeraar. Zonder die verklaring wordt je aanvraag afgewezen. Regel dit vroeg, want het is vaak de stap die de doorlooptijd bepaalt.

Overstapmomenten en termijnen. Je kunt niet op elk gewenst moment in of uit stappen. Er zijn vaste momenten per jaar en je aanvraag moet een aantal weken daarvóór binnen zijn bij de Belastingdienst. De precieze data en termijnen verschillen per jaar en per onderdeel, we zoeken het actuele getal voor je op. Ga er in elk geval van uit dat je maanden voor het gewenste ingangsmoment moet beginnen.

Terugkeren kan, maar niet meteen. Stap je terug naar UWV, dan geldt een wachttermijn voordat je opnieuw eigenrisicodrager kunt worden. Heen en weer springen op basis van één goed of één slecht jaar is dus geen strategie. Dat is meteen het beste argument om deze keuze op meerdere jaren door te rekenen.

Bron: Belastingdienst (aanvraag eigenrisicodragerschap en garantieverklaring), UWV. Data, termijnen en percentages verschillen per jaar, we zoeken de actuele stand voor je op.

Veelgestelde vragen

Meer weten over de samenhang? Lees over de WIA en de WGA, over de verzuimverzekering voor de eerste twee ziektejaren, of bekijk de bedrijfsverzekering en het overzicht van onze zakelijke verzekeringen. Liever direct sparren? Thijs Bouvy denkt met je mee.