
Erfenis ontvangen: aflossen op je hypotheek of toch beleggen voor groei?
Kort antwoord: aflossen bespaart je je netto hypotheekrente: de rente die je betaalt, min de aftrek. Die besparing is zeker zolang je rente vaststaat. Het afgeloste geld zit in je woning, in box 1, en valt uit box 3. Beleggen kan meer opleveren, maar brengt risico mee. Bij volledig belast box 3-vermogen moet je brutorendement hoger zijn dan je eigen netto hypotheekrente plus 2,16% om aflossen te verslaan. Dit is een voorzichtige regel: bij een werkelijk rendement onder 6,00% valt de heffing lager uit. Een combinatie is vaak verstandig: een deel aflossen, een deel beleggen.
Stel: je oma laat je €60.000 na. Een mooi moment, maar ook emotioneel zwaar. Ergens tussen het verdriet en de administratie duikt die ene vraag op: wat doe je ermee? Je hebt nog €100.000 hypotheekschuld. Aflossen voelt veilig. Beleggen klinkt aantrekkelijker. We rekenen de twee opties hieronder voor je door, met het effect van box 3 en de belastingaftrek erbij, en geven je een beslisboom om zelf de knoop door te hakken.
Eerst het goede nieuws: over de meeste erfenissen betaal je minder belasting dan je denkt, en de erfbelasting staat los van deze keuze. Zodra het geld op je rekening staat, is de vraag puur financieel-strategisch.
Aflossen: zeker, maar het geld zit vast
Los je €60.000 af, dan bespaar je de rente die je over dat bedrag betaalt. Maar je verliest ook de aftrek over die rente. Je echte besparing is dus je netto hypotheekrente: de rente die je betaalt, min de aftrek. Dit klopt zolang je aftrekbare rente hoger is dan het eigenwoningforfait; bij een kleine restschuld kan de rente onder het forfait zakken, valt een deel van de aftrek weg en is je besparing anders (Wet Hillen: in 2026 trek je 71,867% van het verschil af). Het aftrektarief is in 2026 maximaal 37,56%. Reken met je eigen rente en aftrek. De besparing door aflossen is zeker zolang je rente vaststaat, en je betaalt geen boete als je binnen de boetevrije aflosruimte blijft (vaak 10% van de oorspronkelijke hoofdsom per jaar). Het afgeloste geld valt uit box 3 als je aflost op je eigenwoningschuld.
Dat klinkt bescheiden, maar het is een zeker rendement zonder enig risico. En er zit een fiscaal cadeautje in: afgelost geld verdwijnt uit box 3. Het zit voortaan in je woning, en die valt in box 1. Over dat bedrag betaal je dus geen vermogensbelasting meer. Het nadeel is even concreet: je geld zit vast in stenen. Wil je het later toch nodig hebben, dan moet je oversluiten of je hypotheek verhogen, en dat kost tijd en geld.
Beleggen: meer kans, meer risico, plus box 3
Beleg je de €60.000, dan is het potentieel groter. Wereldwijde aandelen leverden historisch gemiddeld 6 tot 8% per jaar op. Maar rendement uit het verleden is geen garantie: in 2022 daalden aandelenmarkten met 10 tot 20%, en zulke jaren moet je financieel en mentaal kunnen uitzitten.
Twee zaken knabbelen bovendien aan je beleggingsrendement. Ten eerste betaal je nog steeds je hypotheekrente door, je verruilt een zekere besparing voor een onzekere opbrengst. Ten tweede telt belegd vermogen mee in box 3. In 2026 is per persoon €59.357 vrijgesteld (€118.714 voor fiscale partners). Kom je daarboven, dan rekent de Belastingdienst voor beleggingen met een fictief rendement van 6,00%, belast tegen 36%. Dat is effectief 2,16% belasting over de waarde van je beleggingen, elk jaar opnieuw. Heb je nog geen ander vermogen boven de vrijstelling, dan valt die heffing (deels) weg, dus je eigen situatie bepaalt hoe zwaar box 3 tikt.
Aflossen versus beleggen over 10 jaar
We vergelijken aflossen en beleggen met €60.000 over tien jaar. Hoeveel aflossen oplevert, hangt af van je eigen netto hypotheekrente. Voor de beleggingsprofielen rekenen we met volledig belast box 3-vermogen. In 2026 is per persoon €59.357 vrijgesteld. Boven de vrijstelling belast box 3 beleggingen op basis van een fictief rendement van 6,00% tegen 36%. Dat komt neer op een heffing van 2,16% per jaar over de belaste waarde. De bedragen zijn een illustratie om de verhoudingen te laten zien, geen voorspelling.
| €60.000 · 10 jaar | Aflossen | Beleggen voorzichtig | Beleggen gemiddeld | Beleggen offensief |
|---|---|---|---|---|
| Brutorendement p/j | je hypotheekrente | 3% | 5% | 7% |
| Nettorendement na aftrek / box 3 | je netto hypotheekrente (zeker zolang je rente vaststaat) | 0,8% | 2,8% | 4,8% |
| Extra vermogen na 10 jaar | hangt af van je rente | ca. €5.200 | ca. €19.400 | ca. €36.300 |
| Zekerheid | Zolang je rente vaststaat | Geen | Geen | Geen |
| Box 3-belasting | Nee (valt in box 1) | Ja | Ja | Ja |
Illustratief voorbeeld, samengesteld rendement, maximale box 3-heffing van 2,16% verwerkt in het nettorendement. Het fictief rendement voor beleggingen is 6,00%. Bij een werkelijk rendement onder 6,00% valt de heffing lager uit. De netto-uitkomsten van het voorzichtige (3%) en gemiddelde (5%) profiel zijn daardoor aan de lage kant: de tabel rekent met de maximale heffing. Werkelijke uitkomsten wijken af door je inkomen, aftrektarief, overig vermogen en de markt. Geen rendementsgarantie.
Het voorzichtige profiel rekent met 3% bruto en 0,8% netto rendement. Het gemiddelde profiel met 5% bruto en 2,8% netto. Het offensieve profiel met 7% bruto en 4,8% netto. Vergelijk die nettorendementen met je eigen netto hypotheekrente. Alleen als het nettorendement hoger ligt, levert beleggen meer op dan aflossen. Maar het beleggingsrendement is niet zeker. De besparing door aflossen wel.
De Bouvy-vuistregel
Beleggen verslaat aflossen pas als je brutorendement na de box 3-heffing hoger is dan je eigen netto hypotheekrente. Bij volledig belast vermogen moet je brutorendement dus hoger zijn dan je netto hypotheekrente plus 2,16%. Dit is een voorzichtige regel: bij een werkelijk rendement onder 6,00% valt de heffing lager uit. Hoe hoger je vaste hypotheekrente, hoe meer aflossen zeker oplevert zolang je rente vaststaat. Bij een lage vaste rente is die zekere besparing klein en geeft beleggen op een lange horizon meer kans op groei.
Wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent?
Leg het ons voor, dan zeggen we waar je staat. Klopt alles, dan hoor je dat ook gewoon.
Beslisboom: wat past bij jou?
Cijfers zijn de helft van het verhaal. De andere helft is jouw situatie en je gevoel bij risico. Loop deze vier vragen langs:
- 1. Hoe hoog is je hypotheekrente? Hoe hoger je vaste rente, hoe meer aflossen zeker oplevert. Bij een lage vaste rente is de zekere besparing klein en geeft beleggen op een lange horizon meer kans op groei. Vergelijk altijd met je netto hypotheekrente: de rente die je betaalt, min de aftrek.
- 2. Heb je een buffer? Geen appeltje voor de dorst van drie tot zes maanden lasten? Vul die eerst. Aflossen noch beleggen mag ten koste gaan van je noodbuffer, want afgelost geld krijg je niet zomaar terug.
- 3. Wat is je horizon? Heb je het geld binnen vijf jaar nodig (verbouwing, studie, auto)? Dan is beleggen te risicovol; houd het liquide of los af. Pas bij tien jaar of langer heeft beleggen de tijd om slechte jaren goed te maken.
- 4. Slaap je slechter van schuld of van koersschommelingen? Word je onrustig van een dalende beurs → aflossen geeft rust en dat is geld waard. Kun je een tijdelijke min laten zitten → beleggen past bij je.
Kom je er niet uit, dan is een combinatie vaak het verstandigst: los een deel af voor lagere lasten en rust, en beleg een deel voor groei. Zo spreid je zowel je risico als je spijt.
Let op de boetevrije aflosruimte
Voor je alles in één keer aflost: check je voorwaarden. Bij de meeste geldverstrekkers mag je per kalenderjaar 10% van de oorspronkelijke hoofdsom boetevrij extra aflossen. Sommige zijn ruimer, Venn Hypotheken en Centraal Beheer noemen 15%, bepaalde regelingen bij Nationale-Nederlanden en Centraal Beheer 20% (bron: acceptatiegidsen 2026). En een belangrijke nuance: een aantal verstrekkers (zoals Tulp, Bunq en Groene Hart) laat aflossen uit eigen middelen, en een erfenis is eigen geld, zelfs onbeperkt boetevrij toe.
Belangrijker nog: geldverstrekkers rekenen alleen een boete als de actuele marktrente lager is dan jouw contractrente. Ligt de marktrente hoger, dan betaal je sowieso niets, ook boven de 10%. Wil je in één keer je hele erfenis inleggen en zit je met een lage vaste rente, vraag dan eerst een aflosnota op. Dit verschilt echt per verstrekker en per situatie; wij zoeken het voor je uit.
Veelgestelde vragen
Is aflossen of beleggen slimmer? +
Vergelijk je eigen netto hypotheekrente met het beleggingsrendement na box 3-belasting. Aflossen bespaart je die netto hypotheekrente, zeker zolang je rente vaststaat. Het afgeloste geld zit in je woning, in box 1, en valt uit box 3. Beleggen levert pas meer op als je brutorendement min de box 3-heffing hoger is dan je netto hypotheekrente. Bij volledig belast vermogen is die heffing maximaal 2,16% per jaar. Bij een werkelijk rendement onder 6,00% valt de heffing lager uit. Een combinatie van aflossen en beleggen is vaak verstandig.
Hoeveel bespaar ik met aflossen? +
Je bespaart je netto hypotheekrente over het bedrag dat je aflost. Dat is de rente die je betaalt, min de aftrek. Het aftrektarief is in 2026 maximaal 37,56%. Gebruik je eigen rente en aftrek om je besparing te berekenen. Die besparing is zeker zolang je rente vaststaat. Het afgeloste geld valt bovendien uit box 3: het zit in je woning, in box 1.
Wat kost boetevrij aflossen? +
Meestal niets. Bij de meeste verstrekkers mag je jaarlijks 10% van de oorspronkelijke hoofdsom boetevrij aflossen, bij sommige 15% of 20%, en uit eigen middelen (zoals een erfenis) vaak onbeperkt. Bovendien rekenen geldverstrekkers alleen een boete als de marktrente lager is dan jouw contractrente. Check altijd je eigen voorwaarden of vraag een aflosnota op.
Telt afgelost geld mee in box 3? +
Nee. Zodra je aflost, verdwijnt het geld uit box 3 en zit het in je woning, die in box 1 valt. Je betaalt er dus geen vermogensbelasting meer over. Belegd of gespaard geld boven de vrijstelling van €59.357 per persoon valt in 2026 wél in box 3 en wordt belast met effectief 2,16% per jaar.
Kan ik altijd extra aflossen? +
In principe wel, maar binnen de boetevrije ruimte van je verstrekker om een vergoeding te voorkomen. Aflossen uit eigen middelen is bij veel verstrekkers ruim of onbeperkt mogelijk. Aflossen met een nieuwe lening is meestal beperkt tot 10% per jaar. Bij twijfel: eerst je voorwaarden checken.
Wat als mijn hypotheekrente laag vaststaat? +
Bij een lage vaste rente is de zekere besparing door aflossen klein. Beleggen geeft op een lange horizon meer kans op groei, maar brengt risico mee. Vergelijk het rendement na box 3-belasting met je eigen netto hypotheekrente. Denk je aan oversluiten? Gebruik ook bij die afweging je eigen netto hypotheekrente.
Even samen doorrekenen?
We maken je financiële plaatje inzichtelijk en rekenen aflossen, beleggen en de combinatie precies door met jouw rente, inkomen en vermogen. Vrijblijvend.
Plan een vrijblijvend gesprekLaatst bijgewerkt: juli 2026. Fiscale cijfers (box 3 2026) geverifieerd bij de Belastingdienst; boetevrije aflosruimte op basis van de acceptatiegidsen van geldverstrekkers (2026). Dit artikel is informatief en geen persoonlijk financieel of fiscaal advies.