Erfenis regelen: hoe jij je vermogen zelf kunt sturen
Wat gebeurt er met jouw vermogen als je er niet meer bent? Of wil je juist nu al iets doorgeven aan je kinderen of kleinkinderen? Er valt meer te regelen, en te besparen, dan de meeste mensen denken.
Kort: zonder testament regelt het wettelijk erfrecht je nalatenschap: de langstlevende partner krijgt alles, kinderen krijgen een vordering die ze pas later kunnen opeisen. Met een testament stuur je dat zelf. Erfgenamen betalen erfbelasting over wat boven hun vrijstelling uitkomt: €828.035 voor een partner, €26.230 voor een (klein)kind (2026). Wil je vermogen al bij leven overdragen, dan mag je jaarlijks €6.908 belastingvrij aan een kind schenken, met een eenmalige verhoogde vrijstelling van €33.129 voor kinderen tussen 18 en 40 jaar. De jubelton (schenking voor een eigen woning) bestaat sinds 2024 niet meer.
Zonder testament regelt de wet het voor je
Overlijdt iemand zonder testament, dan geldt het wettelijk erfrecht. De langstlevende partner krijgt dan alle bezittingen en schulden. Kinderen krijgen een vordering op die partner, maar kunnen dat geld pas opeisen bij bijvoorbeeld het overlijden of faillissement van de langstlevende. Dat klinkt netjes geregeld, maar het past niet altijd bij wat jij wilt.
Met een testament bij de notaris stuur je zelf. Je wijst erfgenamen aan, legt legaten vast of voegt een uitsluitingsclausule toe, handig als je wilt dat een erfenis privévermogen blijft van je kind, ook bij een eventuele scheiding.
Erfbelasting: vrijstellingen en tarieven 2026
Erfgenamen betalen erfbelasting over het bedrag dat hun vrijstelling overschrijdt. Die vrijstelling en het tarief verschillen sterk per relatie tot de overledene.
| Relatie | Vrijstelling | Tarief |
|---|---|---|
| Partner | €828.035 | 10% tot €158.669, 20% daarboven |
| (Klein)kind | €26.230 | 10% / 20% (kind), 18% / 36% (kleinkind) |
| Overige erfgenamen (ouders, broers, zussen, derden) | ongeveer €2.800 | 30% tot €158.669, 40% daarboven |
Schenken bij leven: vermogen gespreid overdragen
Wil je niet wachten tot je overlijden? Schenken bij leven is een goede manier om vermogen over te dragen, en het scheelt uiteindelijk erfbelasting omdat er dan minder in de nalatenschap zit.
- Jaarlijkse vrijstelling. Elk jaar mag je belastingvrij €6.908 (2026) schenken aan een kind. Doe je dat jaar na jaar, dan bouw je een flinke overdracht op zonder dat er schenkbelasting bij komt kijken.
- Eenmalig verhoogde vrijstelling. Voor kinderen tussen 18 en 40 jaar geldt een eenmalige verhoogde vrijstelling van €33.129, vrij te besteden en eenmalig per kind te gebruiken.
- Eenmalige vrijstelling voor een dure studie. Onder voorwaarden geldt hiervoor een hogere eenmalige vrijstelling van €69.009.
- De jubelton bestaat niet meer. De aparte, extra hoge vrijstelling voor een schenking bestemd voor de eigen woning is per 2024 afgeschaft.
Schenken op papier: geld houden, toch overdragen
Heb je geen liquide middelen om weg te geven, maar wel vermogen, bijvoorbeeld in je woning? Dan is schenken op papier (een schuldigerkenning) een optie. Je erkent een schuld aan je kind, maar houdt het geld zelf in gebruik. Fiscaal is dit toegestaan, mits je de schuld vastlegt in een notariële akte en jaarlijks minimaal 6% rente daadwerkelijk aan je kind betaalt over het geschonken bedrag. Het voordeel: je bouwt de nalatenschap af zonder je spaargeld nu al aan te hoeven spreken.
Vermogen overdragen op jouw voorwaarden?
Erfenis en vermogensoverdracht raken aan civiel recht, belastingen en persoonlijke wensen tegelijk. Wij denken onafhankelijk met je mee, en werken samen met notarissen waar dat nodig is.
Plan een vrijblijvend gesprekVeelgestelde vragen over erfenis regelen
Wat gebeurt er met mijn vermogen als ik geen testament heb? +
Dan geldt het wettelijk erfrecht: je langstlevende partner krijgt alle bezittingen en schulden, en je kinderen krijgen een vordering die ze meestal pas kunnen opeisen bij het overlijden of faillissement van die partner. Wil je hiervan afwijken, dan regel je dat met een testament.
Hoeveel mag ik in 2026 belastingvrij schenken aan mijn kind? +
Jaarlijks €6.908 belastingvrij. Voor kinderen tussen 18 en 40 jaar geldt daarnaast een eenmalige verhoogde vrijstelling van €33.129, die je vrij mag besteden.
Bestaat de jubelton nog? +
Nee. De verhoogde schenkingsvrijstelling specifiek voor de eigen woning, bekend als de jubelton, is per 2024 afgeschaft. Er bestaan nog wel een jaarlijkse vrijstelling en een eenmalige verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar, die je vrij mag besteden.
Wat is schenken op papier en werkt dat fiscaal? +
Je erkent bij notariële akte een schuld aan je kind, maar houdt het geschonken bedrag zelf in gebruik. Fiscaal is dit toegestaan, mits je jaarlijks minimaal 6% rente daadwerkelijk aan je kind betaalt. Zo bouw je je nalatenschap af zonder je vermogen nu al te hoeven missen.
Tellen schenkingen vlak voor overlijden nog mee voor de erfbelasting? +
Ja. Schenkingen binnen 180 dagen voor het overlijden tellen mee bij de nalatenschap voor de erfbelasting. Vroeg beginnen met gespreid schenken is dus fiscaal voordeliger dan het uitstellen tot het laatste moment.