Je wijnkelder is voor de verzekeraar een verzameling, geen inboedel

Waar je inboedelverzekering ophoudt

Wie een kast met wijn heeft, hoeft niets te regelen. Wie een kelder heeft, wel. Het omslagpunt zit niet in het aantal flessen maar in een enkel artikel in je polisvoorwaarden, en dat artikel gaat helemaal niet over wijn.

Verzekeraars kennen namelijk geen categorie wijn. Ze kennen een categorie verzamelingen, en daar valt een wijnvoorraad onder, samen met kunst, antiek en muziekinstrumenten. Voor die hele categorie samen geldt in een gewone inboedelpolis een maximum per gebeurtenis. Twee voorbeelden uit voorwaarden die wij dagelijks gebruiken:

Dat plafond geldt per gebeurtenis en voor de hele categorie tegelijk. Heb je naast je wijn ook een schilderij en een verzameling horloges, dan delen die drie hetzelfde bedrag. Bij een brand of een inbraak is dat precies het moment waarop het misgaat, want dan is het nooit alleen de wijn.

Zit je erover, dan zijn er twee routes. Je verhoogt de dekking voor bijzondere bezittingen op je bestaande polis, of je haalt de collectie uit de inboedel en verzekert hem apart, zoals je dat met kunst en sieraden ook zou doen. Welke van de twee verstandig is, hangt af van het bedrag, van waar de wijn ligt en van wat je ermee doet.

Wat je terugkrijgt is niet wat je betaalde

Bij gewone inboedel keert een verzekeraar de nieuwwaarde uit: een kapotte televisie wordt een nieuwe televisie. Bij verzamelingen werkt dat anders. In de voorwaarden van De Goudse staat het zo: bij kunst, antiek en verzamelingen geldt de waarde die de zaken door hun zeldzaamheid hebben.

Dat is voor een wijnverzameling goed nieuws en slecht nieuws tegelijk. Goed, want een kist die je twintig jaar geleden voor vierhonderd euro kocht en die nu vier keer zoveel doet, wordt niet afgerekend op je oude bon. Slecht, want die zeldzaamheidswaarde moet je bij schade wel kunnen aantonen, en dat lukt achteraf zelden. Een afgebrande kelder laat geen etiketten meer over.

Daarom draait dit onderwerp uiteindelijk niet om de premie maar om je administratie. Wie een lijst bijhoudt met wat er ligt, in welk formaat, gekocht wanneer en bij wie, heeft bij schade een gesprek over geld. Wie dat niet heeft, heeft een gesprek over bewijs.

Het risico dat je het meest loopt

Vraag een wijnliefhebber waar hij bang voor is en het antwoord is zelden inbraak. Het is de klimaatkast die in de zomervakantie uitvalt, of de kelder die na een storing te warm wordt. Precies dat risico staat in de uitsluitingen.

De verzekeringskaart van 808 by Hiscox, een alle-risicopolis voor het hogere segment die wij via Private Insurance Assuradeuren (VCN) kunnen plaatsen, noemt wijn met zoveel woorden en sluit voor wijnen en likeuren uit: schade door poreusheid, door toevallig lekken, door eigen gebrek, door kurksmaak en door klimatologische omstandigheden. Ook bij een ruime polis is temperatuurschade dus niet vanzelf gedekt.

• Kurksmaak en eigen gebrek van de fles zelf
• Langzaam lekken of doorslaan van de kurk
• Schade doordat de kelder te warm of te koud werd

Het is geen eigenaardigheid van die ene polis. Ook de kunstverzekering Fine Art by Hiscox, die wij via Turien & Co. kunnen aanbieden, sluit in artikel 4.9.5 blootstelling aan licht of aan extreme temperaturen uit, net als uitdroging, krimpen, vervormen en vochtigheid, tenzij dat het gevolg is van brand. Verzekeraars dekken plotselinge gebeurtenissen, en een klimaatkast die drie weken te warm draait is dat nu eenmaal niet.

Dat betekent niet dat er niets aan te doen is. Het betekent dat je het vooraf moet uitvragen bij de verzekeraar, in plaats van het na de storing te ontdekken. Wij leggen die vraag bij een aanvraag standaard neer, samen met de vraag welke eisen de verzekeraar dan stelt aan bewaking en registratie van de temperatuur.

Het etiket is een deel van de waarde

Vraag een handelaar wat een kist Bordeaux waard is en hij kijkt eerst naar de fles zelf: staat het etiket er strak op, is de capsule gaaf, hoe hoog staat het niveau in de hals. Bij dezelfde wijn uit hetzelfde jaar scheelt dat aanzienlijk. Dat maakt wijn een van de weinige bezittingen waarbij de verpakking meetelt in de taxatie.

En juist die verpakking is het eerste dat sneuvelt. Een gesprongen leiding, een verstopte afvoer of water dat via de vloer de kelder in trekt laat de wijn ongemoeid en de etiketten niet. Kartonnen dozen zakken door, houten kisten zetten uit, papier laat los. Na een dag staat er een kelder met perfect drinkbare wijn die de helft van zijn verkoopwaarde kwijt is.

Een collectiepolis rekent wel zo. Fine Art by Hiscox stelt de schade in artikel 3.7.1 vast op de herstelkosten plus de waardevermindering die door dat herstel niet is opgeheven. Dat is de bepaling waar je bij losgeweekte etiketten op terugvalt. Voorwaarde is wel dat je kunt aantonen wat de flessen waard waren voordat het misging, en daar is de kelder na de schade niet meer de plek voor.

• Fotografeer je rekken een keer per jaar, met de etiketten leesbaar in beeld.
• Bewaar de originele kist. Wijn in de originele houten kist is meer waard, en die kist bewijst ook de herkomst.
• Zet aankoopbewijzen digitaal weg, niet in een map in dezelfde kelder.
• Leg de wijn niet op de vloer. Vijftien centimeter boven de vloer scheelt bij een lekkage de hele onderste laag.

Er bestaat wel een polis voor collecties

Voor verzamelingen die te groot zijn geworden voor de inboedelpolis bestaat een eigen product. De bekendste in Nederland is de kunstverzekering, en die is ruimer opgezet dan de naam doet vermoeden. Fine Art by Hiscox omschrijft het verzekerde in artikel 1.7 als alle zaken waaraan op grond van hun artistieke kwaliteiten, vormgeving, ouderdom of zeldzaamheid waarde wordt toegekend, met een opsomming die eindigt op alle andere collecties. Kostbaarheden zoals sieraden en horloges vallen er juist buiten, want die hebben hun eigen rubriek.

Een wijnverzameling ontleent zijn waarde precies aan ouderdom en zeldzaamheid. Toch is dat geen reden om te veronderstellen dat het vanzelf goed zit: of een verzekeraar jouw kelder onder die omschrijving accepteert, en tegen welke voorwaarden, laten wij per aanvraag schriftelijk bevestigen. Dat is een van de weinige plekken waar een toezegging per telefoon echt niet volstaat.

Wat zo'n polis wel biedt en een inboedelpolis niet, is de manier van schade vaststellen. Er wordt gerekend met de vervangingsmarkt, en als die er niet is met de marktwaarde. Dat is bij wijn een reëel scenario, want een uitverkocht jaar koop je niet terug in de winkel.

Op de lijst of niet op de lijst

Bij collectiepolissen bestaat er een verschil tussen wat op de lijst staat en wat niet. Voor objecten die niet gespecificeerd zijn, geldt een apart maximum, bij 808 by Hiscox dertigduizend euro per voorwerp. Voor wijn is dat zelden het knelpunt, want een enkele fles haalt dat bedrag bijna nooit. Het knelpunt zit in het totaal.

Belangrijker is de termijn voor nieuwe aankopen. 808 by Hiscox dekt nieuwe aanwinsten zestig dagen mee tot twintig procent van het verzekerde kapitaal, de kunstverzekering Fine Art rekent met drie maanden tot vijfentwintig procent, op voorwaarde dat je binnen die termijn aanmeldt en de premie betaalt. Koop je op een veiling of bij en primeur een flinke partij, dan is dat de klok die gaat lopen. Daarna val je terug op het plafond voor niet gespecificeerde zaken.

Wijn die niet thuis ligt

Veel serieuze verzamelaars hebben maar een deel van hun wijn in huis. De rest ligt bij een handelaar in geconditioneerde opslag, ligt nog in Frankrijk omdat hij en primeur is gekocht, of is onderweg na een veiling. Voor de polis zijn dat drie verschillende situaties, en ze worden zelden alle drie door dezelfde dekking gevangen.

• Thuis in de kelder of de klimaatkast. Dit is wat je inboedel- of collectiepolis dekt, binnen de grenzen hierboven.
• In opslag bij een handelaar. Vaak valt dat onder de verzekering van die handelaar, en die is niet altijd op de actuele waarde afgestemd. Vraag naar het bewijs, niet naar de toezegging.
• Onderweg. Transport is een eigen risico-moment, en juist daar gaat het met glas mis.

Wij brengen die drie plekken in kaart voordat we een polis aanvragen. Anders verzeker je netjes het deel dat thuis ligt en blijft de rest onbesproken.

Zo pakken wij het aan

1. We tellen wat er ligt

   Een lijst per wijn: aantal flessen, formaat, jaar, waar gekocht en voor hoeveel. Een export uit je kelderapp is prima, een foto van de rekken erbij is beter.

2. We leggen je huidige polis ernaast

   We zoeken het artikel op dat over verzamelingen of bijzondere bezittingen gaat en rekenen uit waar jouw plafond ligt. Vaak blijkt daar dat een deel van de collectie onverzekerd is.

3. We vragen de dekking op die er wel toe doet

   Klimaat, opslag elders, transport en de termijn voor nieuwe aankopen. Schriftelijk, per aanbieder, zodat je het bij schade kunt aantonen.

4. We houden de lijst bij

   Een vast jaarlijks moment om aankopen door te geven en de waarde te herzien. Zo blijft de polis meelopen met de kelder.