Collectieve ongevallenverzekering: een vast bedrag bij blijvend letsel of overlijden

De collectieve ongevallenverzekering is een van de eenvoudigste polissen in het zakelijke pakket, en tegelijk een van de meest verkeerd begrepen. Werkgevers denken vaak dat hij hun aansprakelijkheid afdekt, of dat hij het inkomensverlies van een uitgevallen medewerker opvangt. Geen van beide klopt. Wat hij wel doet, en waar hij aanvult op je andere dekkingen, staat hieronder op een rij.

Wat is een collectieve ongevallenverzekering?

Een collectieve ongevallenverzekering keert een vooraf afgesproken bedrag uit aan je werknemer of aan diens nabestaanden als er blijvend letsel of overlijden ontstaat door een ongeval. Je sluit hem af voor je hele personeelsbestand tegelijk, meestal zonder medische keuring, en de uitkering staat los van de vraag wie het ongeval veroorzaakte.

Je verzekert dus geen kosten maar bedragen. Bij het afsluiten leg je vast welk bedrag geldt bij overlijden en welk bedrag geldt bij volledige blijvende invaliditeit. Dat kan een vast bedrag per werknemer zijn, of een veelvoud van het jaarsalaris, zodat de dekking meebeweegt met wat iemand verdient.

De verzekering loopt op naam van je bedrijf, maar de uitkering gaat naar de werknemer of de nabestaanden. Voor jou als werkgever is het daarmee vooral een arbeidsvoorwaarde: een blijk van goed werkgeverschap dat je regelt vóórdat er iets gebeurt, in plaats van een discussie achteraf.

Sommenverzekering of schadeverzekering: dit is het kernpunt

Dit is een sommenverzekering. Er wordt een vooraf afgesproken som uitgekeerd zodra het verzekerde voorval zich voordoet, ongeacht de werkelijke schade en ongeacht of jij als werkgever aansprakelijk bent. Een werkgeversaansprakelijkheidsverzekering werkt precies andersom: die betaalt pas als jouw aansprakelijkheid vaststaat, en dan de daadwerkelijk geleden schade.

Dat verschil bepaalt alles. Bij een schadeverzekering moet er eerst een aansprakelijke partij zijn en moet de omvang van de schade worden vastgesteld, met alle discussie en soms juridische procedures die daarbij horen. Bij een sommenverzekering is er maar één vraag: is er een ongeval geweest en heeft dat geleid tot blijvend functieverlies of overlijden? Zo ja, dan volgt het bedrag dat op de polis staat.

Praktisch betekent het dat een werknemer die thuis van een ladder valt wél een uitkering krijgt uit een ongevallenverzekering met 24-uursdekking, terwijl er van aansprakelijkheid van jou geen sprake is. En omgekeerd: ben je wél aansprakelijk voor een bedrijfsongeval, dan is de ongevallenuitkering nooit genoeg om de volledige schadeclaim af te dekken. Daar heb je de werkgeversaansprakelijkheidsverzekering voor nodig. De twee polissen vervangen elkaar niet, ze staan naast elkaar.

Wanneer dekt hij: alleen tijdens werk of 24 uur per dag?

Je kiest tussen dekking tijdens werktijd en dekking gedurende 24 uur per dag. De eerste variant dekt ongevallen op het werk en meestal ook het woon-werkverkeer. De ruime variant dekt daarnaast privé-ongevallen, dus ook in het weekend, op vakantie en bij sport. Werkgevers kiezen vaak de ruime variant, omdat een werknemer die privé een ongeval krijgt net zo hard uitvalt.

Het woon-werkverkeer is het punt waar het bij de smalle variant misgaat. Bij de meeste verzekeraars valt de directe reis tussen huis en werk onder de werktijddekking, maar de definitie verschilt. Een omweg naar de kinderopvang, een boodschap onderweg of een rit naar een klant vanaf huis kan er net buiten vallen. Wij lezen die definitie na voordat je tekent, want juist verkeersongevallen zijn een groot deel van de meldingen.

Er zit nog een overweging onder. Val je terug op de smalle variant, dan krijg je bij elk ongeval eerst de vraag of het onder werktijd viel. Dat is precies het soort discussie dat je met een sommenverzekering wilde vermijden. Een 24-uursdekking haalt die vraag weg.

Blijvende invaliditeit en overlijden: hoe de uitkering wordt bepaald

De uitkering wordt niet bepaald door je werkelijke kosten maar door de mate van blijvend functieverlies. Een arts stelt vast welk deel van een lichaamsfunctie blijvend verloren is gegaan, meestal aan de hand van een vaste gliedertaxe in de polisvoorwaarden. Dat percentage wordt losgelaten op het verzekerde bedrag voor blijvende invaliditeit.

De gliedertaxe is een lijst in de voorwaarden die per lichaamsdeel en per functie aangeeft welk deel van het verzekerde bedrag daarbij hoort. Verlies van een hand telt zwaarder dan verlies van een vinger, en volledig functieverlies telt zwaarder dan gedeeltelijk. Is het letsel niet in die lijst terug te vinden, dan schat de medisch adviseur het functieverlies in naar analogie. Belangrijk om te weten: het gaat om functieverlies, niet om de vraag of iemand zijn beroep nog kan uitoefenen. Iemand met hetzelfde letsel krijgt dezelfde uitkering, ongeacht wat hij deed.

Bij overlijden is het eenvoudiger: het verzekerde bedrag voor overlijden komt toe aan de nabestaanden. Let wel op de termijn. Verzekeraars stellen vaak een maximale periode tussen het ongeval en het overlijden, en ook voor het vaststellen van blijvende invaliditeit geldt een termijn, omdat een eindtoestand van het letsel moet zijn bereikt. Bij zwaar letsel duurt dat soms lang. Sommige verzekeraars keren dan een voorschot uit of vergoeden rente over de wachtperiode, andere niet. Dat is een van de punten waar polissen echt van elkaar verschillen.

Wat is meestal niet gedekt?

Geen enkele ongevallenverzekering dekt alles. Opzet en bewuste roekeloosheid vallen er standaard buiten, net als ongevallen onder invloed van alcohol of drugs. Ook risicovolle sporten en activiteiten zijn vaak uitgesloten of alleen tegen aanvullende voorwaarden gedekt. En ziekte zonder ongeval valt er per definitie buiten, want er moet een ongeval aan ten grondslag liggen.

Die laatste uitsluiting is de belangrijkste, en de meest onderschatte. Een hernia, een burn-out, kanker of een hartinfarct zijn geen ongevallen. Verreweg de meeste langdurige uitval in Nederland komt niet door een ongeval maar door ziekte, en daar doet deze polis niets. Wie het inkomen van zijn werknemers bij ziekte wil aanvullen, kijkt naar een WIA-aanvullingsverzekering, niet hiernaar.

Verder komen deze uitsluitingen vrijwel overal terug: deelname aan een misdrijf, vechtpartijen die de werknemer zelf uitlokt, luchtvaart anders dan als passagier op een reguliere vlucht, motorsport en wedstrijdsport, en ongevallen tijdens beroepsmatige activiteiten die niet bij de verzekeraar zijn gemeld. Verandert de aard van het werk, meld dat dan. Een polis die is afgesloten voor kantoorwerk dekt niet automatisch montagewerk op hoogte.

Let ook op de eindleeftijd. De meeste polissen stoppen op een vaste leeftijd of verlagen daarboven de verzekerde bedragen. Werk je met oudere werknemers, dan is dat een van de eerste dingen die we nakijken.

Verzuim, WIA en aansprakelijkheid: waar vult deze polis aan?

Deze polis vult aan waar de andere ophouden. Een verzuimverzekering dekt jouw loondoorbetaling, niet het inkomensverlies van je werknemer daarna. De WIA vangt een deel van dat verlies op, maar zelden volledig. En een aansprakelijkheidsverzekering betaalt alleen als jij aansprakelijk bent. De ongevallenverzekering keert uit los van al die vragen.

Waar zit dan de overlap? Bij een bedrijfsongeval waarvoor je aansprakelijk bent kan het gebeuren dat de ongevallenuitkering wordt verrekend met de schadevergoeding die je op grond van je aansprakelijkheid moet betalen. Of dat gebeurt hangt af van de omstandigheden en van wat er in de polis staat. In de praktijk is het effect meestal beperkt, omdat een letselschadeclaim doorgaans veel hoger uitvalt dan de ongevallenuitkering. We nemen die verhouding wel mee als we de twee polissen naast elkaar leggen.

Waar zit géén overlap? Bij ziekte, want die is nooit gedekt. En bij ongevallen buiten werktijd, want daar speelt jouw aansprakelijkheid geen rol. Dat zijn precies de twee situaties waarin deze polis het meeste toevoegt of juist niets doet.

Wanneer schrijft de cao een ongevallendekking voor?

In een aantal sectoren schrijft de cao een collectieve ongevallendekking voor. Dat komt vooral voor in branches met fysiek werk of veel verkeersbewegingen, zoals bouw, transport, installatietechniek en beveiliging. Staat het in jouw cao, dan is het geen keuze maar een arbeidsvoorwaarde, en moet de dekking minimaal voldoen aan wat daar is afgesproken.

Twee dingen gaan daar in de praktijk mis. Het eerste is dat de cao een bepaalde hoogte of een bepaalde dekkingsvorm eist en de lopende polis daar net onder zit, bijvoorbeeld werktijddekking waar de cao 24 uur voorschrijft. Dan voldoe je formeel niet, ook al ben je verzekerd. Het tweede is dat een cao wordt vernieuwd terwijl de polis blijft staan, waardoor het verschil pas opvalt als er iets gebeurt.

Verplicht of niet, de cao-tekst is leidend voor wat je minimaal moet regelen. Wij pakken de geldende cao erbij en leggen die naast de polis, zodat je zwart-op-wit ziet of je eraan voldoet. Val je onder een verplicht bedrijfstakpensioenfonds of een verplichtgestelde regeling, dan kan de dekking daar al in zitten en hoef je hem niet dubbel te sluiten.

Waar hangt de premie van af?

De premie hangt af van het aantal werknemers, de aard van het werk, de gekozen verzekerde bedragen en of je kiest voor dekking tijdens werktijd of 24 uur per dag. Ook de manier waarop je het verzekerde bedrag vaststelt telt mee: een vast bedrag per werknemer of een veelvoud van het jaarsalaris.

De aard van het werk weegt het zwaarst. Verzekeraars delen beroepen in risicoklassen, en kantoorwerk zit in een heel andere klasse dan dakdekken, wegenbouw of werken met machines. Heb je gemengd personeel, dan kun je vaak per groep een andere dekking en een ander verzekerd bedrag afspreken in plaats van iedereen op het hoogste tarief te zetten.

Wij doen vooraf geen premiebelofte. Wat we wel doen: dezelfde uitgangspunten bij meerdere verzekeraars uitzetten, zodat je ziet wat een prijsverschil je aan voorwaarden kost of oplevert. Bij een polis waar de premie relatief laag is, zit de winst namelijk zelden in de prijs en bijna altijd in de gliedertaxe, de uitsluitingen en de eindleeftijd.

Veelgestelde vragen

Meer weten over je dekking als werkgever? Bekijk de werkgeversaansprakelijkheidsverzekering, de verzuimverzekering, de WIA-aanvullingsverzekering en het overzicht van onze zakelijke verzekeringen. Liever direct sparren? Thijs Bouvy denkt met je mee.